بیوپسی پستان یا نمونه برداری پستان

چه زمانی بیوپسی قبل از جراحی تجویز می شود

هر زمان که با روش‌های رایج تصویربرداری مانند سونوگرافی، ماموگرافی یا ام‌آر‌آی نتوان درباره خوش‌خیم بودن یک ضایعه اطمینان داشت، پزشک انجام بیوپسی پستان را توصیه می‌کند. در واقع، تصاویری که از طریق ماموگرافی یا سونوگرافی به دست می‌آیند، بیشتر شبیه سایه‌هایی از بافت‌های پستان هستند؛ درست همان‌طور که اجسام کروی مثل توپ، پرتقال یا نارنگی سایه‌های مشابهی دارند و نمی‌توان تنها با نگاه به سایه، ماهیت دقیق آن‌ها را تشخیص داد. به همین دلیل، توده‌های مختلف در سینه هم ممکن است سایه‌هایی شبیه به هم ایجاد کنند و نیاز به بررسی دقیق‌تر داشته باشند.

برای ساده‌تر کردن توصیف این سایه‌ها، از سیستم درجه‌بندی BIRADS استفاده می‌شود که ضایعات را از 0 تا 6 دسته‌بندی می‌کند. اگر سایه در دسته BIRADS 4 قرار بگیرد، یعنی حدود 10 درصد احتمال سرطانی بودن وجود دارد و معمولا در این مرحله بیوپسی جهت تشخیص قطعی انجام می‌شود. اینجاست که اهمیت تمایز بین ضایعات خوش‌خیم و بدخیم یا همان تفاوت کیست و تومور سینه مطرح می‌شود؛ چراکه تنها بررسی بافتی است که می‌تواند ماهیت واقعی توده را مشخص کند.

دکتر “میکیشا میگینز”، جراح انکولوژی پستان، می‌گوید: «امروزه با استفاده از بیوپسی‌های هسته‌ای که با کمک سونوگرافی یا ماموگرافی انجام می‌شود، می‌توان نمونه‌های دقیقی از مناطق مشکوک برداشت، بدون اینکه نیازی به جراحی گسترده باشد. همچنین روش‌های جدیدی مثل بیوپسی خلا یاری‌شده (VACB) به پزشکان اجازه می‌دهد مقدار بیشتری از بافت مشکوک را بدون نیاز به جراحی برداشت کنند، که این ویژگی به تشخیص دقیق‌تر کمک می‌کند و بیمار کمتر دچار ناراحتی می‌شود»

انواع بیوپسی سینه

1. بیوپسی با سوزن ظریف (FNA – Fine Needle Aspiration)
   با سوزن بسیار نازک مقدار کمی سلول از بافت یا توده برداشته می‌شود. سریع و کم‌تهاجمی است اما اطلاعات محدودتری می‌دهد.
2. بیوپسی با سوزن ضخیم (Core Needle Biopsy)
   با سوزن بزرگ‌تر نمونه‌های استوانه‌ای از بافت گرفته می‌شود. دقت بالاتری نسبت به FNA دارد و روش رایج‌تری است.
3. بیوپسی وکیوم (Vacuum-Assisted Biopsy)
   با دستگاه مکنده و سوزن مخصوص چندین نمونه بزرگ‌تر در یک جلسه برداشته می‌شود. دقت بالا و درد کمتر دارد.
4. بیوپسی استریوتاکتیک (Stereotactic Biopsy)
   با هدایت تصاویر ماموگرافی سه‌بعدی انجام می‌شود و برای ضایعات کوچک یا رسوبات کلسیم (Microcalcification) کاربرد دارد.
5. بیوپسی تحت هدایت سونوگرافی یا ام آر آی
   در این روش از تصویر سونو یا MRI برای هدایت دقیق سوزن به محل ضایعه استفاده می‌شود.
6. بیوپسی جراحی (Excisional / Incisional Biopsy)
   در این روش بخشی یا تمام ضایعه طی عمل جراحی برداشته و بررسی می‌شود. معمولا وقتی سایر روش‌ها نتیجه قطعی ندهند، استفاده می‌شود.

به‌طورکلی بیوپسی پستان به دو صورت زیر انجام می‌شود:

• بخشی از توده برداشته می شود؛ در این روش رادیولوژیست، از بافت مشکوک نمونه برداری می کند.
• کل توده برداشته می شود؛ این کار توسط جراح مخصوص انجام شده و در آن بخش مشکوک به طور کامل برداشته می‌شود.

البته همکاران رادیولوژیست برای توده های بسیار کوچک از تکنیک وکیوم بیوپسی استفاده می کنند؛ در این تکنیک با استفاده از وکیوم کل توده را خرد و خارج می کنند و برای آزمایش می فرستند. هنگامی که احتمال بدخیم بودن توده زیر 10 درصد باشد از این تکنیک استفاده می کنند.

روش های بیوپسی پستان غیرجراحی

توده سرطانی باید حداقل با حاشیه 2 میلی متر از بافت سالم برداشته شود؛ اگر بافت سرطانی را مانند یک زرده تخم مرغ در نظر بگیریم باید حداقل 2 میلی متر سفیده تخم مرغ که بافت سالم است، در اطراف آن وجود داشته باشد.

همکاران رادیولوژیست با استفاده از سوزن یا تکنیک وکیوم بافت سالم اطراف را بر نمی دارند؛ در نتیجه اگر بافت با سوزن برداشته شده باشد و تشخیص سرطان داده شود، نیاز است جراح مجدد بافت را با حاشیه سالم آن بردارند؛ اما اگر بعد از بیوپسی پستان، بافت سرطانی خوش خیم تشخیص داده شده باشد، نیازی به این کار نیست. در تکنیک وکیوم نیز اگر توده سرطانی تشخیص داده شود نیاز به جراحی خواهد بود.

به طورکلی، در مواردی که کل توده توسط جراح برداشته می شود، چه توده سرطانی باشد چه نباشد، به هرحال توده خارج شده است. هنگامی که جراحان توده را بر می دارند از تکنیک فروزن سکشن استفاده می کنند و نتیجه را بعد از 20-15 دقیقه دریافت می کنند. در نتیجه در همان عمل جراحی در حالی که بیمار هنوز بیهوش است اگر توده سرطانی باشد و به اقدام بیشتری نیاز باشد توسط جراح انجام می گیرد.^www.upmc.com

فواید بیوپسی پستان توسط رادیولوژیست

بیوپسی پستان توسط رادیولوژیست روشی کم‌هزینه‌تر نسبت به جراحی است و به دلیل عدم نیاز به برش، برای بیمار راحت‌تر و کم‌عارضه‌تر محسوب می‌شود. این روش با دقت بالا نمونه‌برداری را انجام داده و امکان تشخیص قطعی را بدون نیاز به عمل جراحی فراهم می‌کند.

• هزینه کمتر
• راحتی بیمار
• عدم برش جراحی

عیب ها یا ضعف های بیوپسی توسط رادیولوژیست نسبت به جراحی

اگر توده‌ای با استفاده از سوزن برداشته شده باشد و باقی‌مانده‌ای در محل آن وجود داشته باشد، به آن مشکوک هستیم. بنابراین، اگر در آینده تغییر شکل دهد، جزو توده‌های مشکوک محسوب خواهد شد. اما اگر اندازه آن ثابت بماند و تغییر شکل ندهد، می‌توان به نتیجه بیوپسی قبلی اکتفا کرد.

این موضوع دو دلیل دارد:

1. به ندرت ممکن است که هنگام نمونه‌برداری با سوزن، همکاران نتوانند به طور دقیق در ناحیه اطراف ضایعه عمل کنند و اشتباهاتی رخ دهد.
2. فرض کنید یک توده ۲ سانتی‌متری دارید و قسمتی چند میلی‌متری از آن را با سوزن برداشته‌اید. ممکن است در برخی توده‌ها، در نواحی مختلف اتفاقات متفاوتی رخ دهد

بنابراین، در افرادی که ریسک بالایی دارند و احتمال مشکوک بودن توده‌هایشان بیش از 10 درصد است، نمونه‌برداری از طریق جراحی انجام می‌شود. البته علائم ابتلا به سرطان سینه در افراد مختلف متفاوت است؛ اگر می‌خواهید بدانید سرطان سینه دارید یا خیر، پیشنهاد می کنیم مقاله ای که در سایت قرار داده شده است، تحت عنوان “ازکجا بفهمیم سرطان سینه داریم“ را، مطالعه کنید؛ در این مقاله به تمام ابهامات و سوالات شما در مورد علائم و نشانه های سرطان پستان، پاسخ داده شده است.

بیوپسی با ماموگرافی یا سونوگرافی

برخی از توده‌ها یا ضایعات پستان در همه روش‌های تصویربرداری مثل سونوگرافی، ماموگرافی و ام‌آر‌آی قابل مشاهده هستند؛ اما برخی دیگر فقط در یک یا دو روش دیده می‌شوند. در اکثر مواقع بیوپسی پستان سوزنی با کمک سونوگرافی انجام می‌شوند، زیرا این روش در دسترس‌تر و رایج‌تر است. ولی اگر ضایعه‌ای تنها در ماموگرافی دیده شود و در سونوگرافی قابل مشاهده نباشد، تعداد محدودی از مراکز می‌توانند بیوپسی پستان را با استفاده از ماموگرافی انجام دهند.

همچنین، در موارد نادری ممکن است ضایعه فقط در ام‌آر‌آی دیده شود. از آنجا که امکانات انجام بیوپسی با کمک ام‌آر‌آی در ایران وجود ندارد، به بیمارانی که چنین ضایعاتی دارند توصیه می‌شود که به جای بیوپسی، عمل جراحی انجام دهند.

عوارض بیوپسی پستان

بیوپسی پستان عموما عوارض جزئی مانند خونریزی خفیف به همراه دارد؛ اما در صورتی که توده سرطانی باشد، ممکن است بعد از بیوپسی غدد لنفاوی زیر بغل تحریک و متورم شوند. این تورم می‌تواند جراح را دچار تردید کند که آیا بزرگ شدن غدد ناشی از انجام بیوپسی است یا نتیجه گسترش سرطان به غدد لنفاوی! به همین دلیل، در موارد نادر ممکن است جراح تصمیم بگیرد زیر بغل را به‌صورت گسترده‌تری جراحی کند و تعداد بیشتری از غدد لنفاوی را بردارد، حتی اگر شواهد قطعی از درگیری غدد لنفاوی وجود نداشته باشد.

این اقدام می‌تواند ریسک بروز تورم دست (لنف‌ادم) در آینده را افزایش دهد، که یکی از عوارض بالقوه مهم جراحی‌های گسترده‌تر در این ناحیه است.

تاثیر بیوپسی در تشخیص سرطان پستان

بیوپسی پستان یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای تشخیص سرطان پستان است و در بیشتر موارد، این روش می‌تواند به تشخیص دقیق کمک کند؛ با این حال، دو مورد نادر وجود دارد که ممکن است نتایج را تحت تاثیر قرار دهد:

1. ممکن است بیوپسی به‌درستی انجام نشده باشد، یعنی نمونه‌گیری به‌طور صحیح از محل مشکوک انجام نگرفته باشد.
2. تغییراتی که در بخش‌های دیگر توده یا اطراف آن (در شعاع 2 تا 3 سانتی‌متری) رخ داده‌اند، ممکن است با منطقه‌ای که بیوپسی انجام شده متفاوت باشد و این اختلاف می‌تواند تشخیص را به چالش بکشد.

نکته‌ای که باید در نظر گرفت این است که بیوپسی از طریق جراحی گرچه با هزینه و ایجاد برش همراه است، اما مزیت آن در این است که با برداشتن کل توده، می‌توان با اطمینان بیشتری بیماری را تشخیص داد و احتمال تشخیص اشتباه تقریبا صفر می‌شود.

طبق آمار به دست آمده، حدود 20 درصد از بیوپسی‌های پستان که هر ساله در ایالات متحده انجام می‌شود، تشخیص سرطان پستان را نشان می‌دهند. همچنین، برخی بررسی‌های دیگر نشان می‌دهد که در زنان با ماموگرافی‌های شدیدا مشکوک به بدخیمی، این درصد می‌تواند تنها به 22.4 درصد برسد.

سوالات متداول بیوپسی پستان

آیا بیوپسی پستان باعث پخش شدن سرطان می شود؟ خیر بیوپسی هیچ گونه نقشی در پخش شدن ضایعه ندارد و به راحتی می توان پس از آن توده را خارج نمود.

نمونه برداری از توده های خوش خیم هم انجام می شود؟ بله اگر از خوش خیم بودن توده اطمینان نداشته باشیم بیوپسی پستان انجام می شود.

جوابدهی نمونه برداری از سینه چقدر طول می کشد؟ معمولا مراکز مخالف حدودا بین 7-3 روز جواب بیوپسی پستان را اعلام کنند. البته در روش فروزن سکشن، جواب را سریع تر و در حین جراحی دریافت می کنیم و بر اساس این پاسخ در مورد ادامه فرآیند جراحی تصمیم گیری انجام می شود.