عوارض بعد از عمل ماستکتومی و جلوگیری از عوارض ماستکتومی

عمل ماستکتومی چه عوارضی دارد؟

به‌طورکلی جراحی ماستکتومی، جراحی ایمنی است که اگر توسط یک پزشک ماهر و باتجربه انجام شود، عوارضی در پی نخواهد داشت؛ ممکن است بعد از جراحی ماستکتومی مقدار کمی خون روی پانسمان زخم خود مشاهده کنید، که  کاملا طبیعی بوده و جای نگرانی ندارد. تنها در صورت خونریزی مشکوک و زیاد باید موضوع را با پزشک یا پرستار خود در میان بگذارید.

اما به هرحال، هر جراحی باتوجه به مزیت های بسیاری که دارد ممکن است عوارضی هم به همراه داشته باشد؛ از جمله  عوارض ماستکتومی می‌توان به مواردی همچون لنف ادم شدید، آمبولی، عفونت زخم، احساس سرما در اطراف محل جراحی، هماتوم، درد با بی حسی عصبی، اسکار، محدودیت های حرکتی و احساس ضعف و خستگی اشاره کرد، که در ادامه به تفصیل در مورد هر یک صحبت خواهیم کرد.

به گفته یکی از پزشکان معروف در حوزه سرطان، به نام دکتر سوزان لاو (Dr. Susan Love) که نویسنده کتاب مشهور “Breast Book” است، برخی از بدترین عوارض ماستکتومی عبارتند از: لنف ادم، احساس درد مزمن بعد از جراحی، عفونت و ترمیم دیرهنگام ضخم، ضعف یا محدودیت در حرکت دست و پا، احساس از دست دادن هویت جنسی که می‌تواند بسیار سخت و نامید کننده باشد.

لنف ادم یا متورم شدن دست و بازو بعد از ماستکتومی

یکی از عوارض شایع ماستکتومی، لنف ادم یا متورم شدن دست و بازو بعد از ماستکتومی است؛ اغلب بیمارانی که جراحی سینه انجام می‌دهند، به دلیل برداشتن غدد لنفاوی، در معرض خطر ادم لنفاوی و تورم طولانی مدت قرار دارند. بنابراین اگر تورم برطرف نشد یا اگر احساس درد و حساسیت در بازو و دست خود داشتید، باید در اسرع وقت به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهید.

این تورم ناشی از مایع لنفاوی است که نمی‌تواند تخلیه شود و ممکن است در هر زمانی رخ دهد؛ پزشک شما در مورد راه های پیشگیری از لنف ادم، حتما توصیه هایی به شما خواهد کرد.

آمبولی یا لخته شدن خون بد ماستکتومی

بعد از جراحی ماستکتومی، اکثر بیماران در معرض خطر تشکیل لخته خون در پاها هستند؛ همچنین احتمال کمی برای ایجاد لخته در ریه‌ها نیز وجود دارد. برای پیشگیری از این اتفاق، پرستاران بلافاصله بعد از عمل، شما را بیدار کرده و تشویق به حرکت یا انجام تمرینات پا می‌کنند. تجربه نشان داده متخصصین و بهترین دکتر ماستکتومی در تهران نیز نقش مهمی در کاهش این خطر و مدیریت صحیح وضعیت بیمار پس از عمل داشته است.

پزشک به شما توصیه می‌کند در طول و پس از جراحی، حتما از جوراب‌های مخصوصی به نام جوراب ضد آمبولی (TEDS) استفاده کنید. همچنین، ممکن است برای مدتی داروهای رقیق‌کننده خون، به‌صورت تزریقی دریافت کنید تا خطر لخته شدن خون کاهش پیدا کند.

عفونت زخم بعد از ماستکتومی

یکی دیگر از عوارض عمل ماستکتومی، عفونت زخم بعد از جراحی است؛ اگر زخم شما قرمز یا متورم به نظر می‌رسد، دردناک است یا مایعاتی از آن نشت می کند و ترشح دارد، ممکن است زخم عفونت کرده باشد. یکی از مهم ترین علائم عفونت بعد از ماستکتومی داشتن احساس ناخوشایند و درجه حرارت بالا است. در این حالت اغلب پزشک برای شما انتی بیوتیک تجویز می کند. در صورت نیاز به مصرف آنتی بیوتیک از نوع قطره، ممکن است لازم باشد در بیمارستان بستری شوید.

سروما یا جمع آوری مایع در محل عمل

گاهی ممکن است بعد از عمل ماستکتومی، در نزدیکی زخم و اطراف زیر بغل، مایعی جمع می‌شود که می‌تواند باعث احساس درد، تورم و افزایش خطر عفونت شود. این مایع معمولا طی چند هفته خود به خود جذب می‌شود؛ اما در صورتی که سروما (تجمع مایع) دردناک باشد، پرستار یا پزشک شما می‌تواند با استفاده از سوزن و سرنگ آن را تخلیه کند.

گاهی ممکن است مایع پس از تخلیه مجددا جمع شود؛ اگر احساس کردید سروما مجدد در حال شکل‌گیری است، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید تا درمان مناسب تری را برای شما انتخاب کند.

هماتوم یا جمع آوری خون در اطراف عمل

یکی دیگر از شاصع ترین عوارض ماستکتومی، تشکیل هماتوم یا جمع شدن خون در بافت‌های اطراف زخم است. هماتوم زمانی ایجاد می‌شود که خون در نتیجه، آسیب دیدن رگ‌های خونی در محل جراحی، جمع می‌شود و می‌تواند علائمی همچون درد، تورم و سفت شدن ناحیه عمل‌شده را به همراه داشته باشد. این وضعیت معمولاً به مرور زمان و بدون نیاز به مداخله خاصی خود به خود برطرف می‌شود، اما فرآیند جذب هماتوم ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.

در صورتی که هماتوم بزرگ باشد یا ناراحتی قابل‌توجهی ایجاد کند، پزشک یا پرستار شما می‌تواند با استفاده از روش‌های مناسب، مانند تخلیه خون جمع‌شده با سوزن، تورم را کاهش دهد. بنابراین، اگر بعد از عمل جراحی متوجه تورم غیرطبیعی یا درد شدید در اطراف زخم شدید، حتماً با پزشک یا پرستار خود مشورت کنید. درمان زودهنگام هماتوم می‌تواند از بروز عوارض بیشتر مانند عفونت یا کاهش تحرک، جلوگیری کند و روند بهبودی را تسریع بخشد.

درد یا بی حسی عصبی بعد از ماستکتومی

بعد از جراحی ماستکتومی، ممکن است در نواحی زیر بغل، بالای بازو، شانه یا دیواره قفسه سینه احساس بی‌حسی، گزگز یا درد تیرکشنده داشته باشید! این علائم به دلیل آسیب دیدن اعصاب این ناحیه، در حین جراحی است؛ اگرچه اعصاب معمولا توانایی ترمیم خود را دارند، اما روند بهبودی ممکن است چندین هفته یا حتی چندین ماه طول بکشد.

طی این مدت، ممکن است احساس ناراحتی و درد مداوم را تجربه کنید؛ پزشک یا پرستار شما می‌تواند با تجویز داروهای خاصی، به کاهش درد عصبی کمک کند و روند بهبودی شما را تسهیل ببخشد. در صورت ادامه‌دار بودن یا شدید شدن درد، حتماً موضوع با تیم درمانی خود در میان بگذارید تا راهکارهای مناسبی برای مدیریت آن پیشنهاد کنند.

محدودیت حرکتی در شانه بعد از ماستکتومی

مشکل بعدی در لیست عوارض بعد از عمل ماستکتومی، محدودیت حرکتی شانه، بعد از جراحی است؛ معمولا بعد از جراحی سینه یا برداشتن غدد لنفاوی، شانه شما دچار سفتی، درد و محدودیت حرکتی می‌شود. این مشکل به دلیل تورم، آسیب به بافت‌های اطراف یا کاهش جریان خون در ناحیه، تحت جراحی رخ می‌دهد و می‌تواند توانایی شما در انجام حرکات عادی روزمره را محدود کند.

برای جلوگیری از سفت شدن بیشتر شانه و بهبود تحرک آن، پرستار یا فیزیوتراپیست مجموعه‌ای از تمرینات خاص را به شما آموزش می‌دهد؛ این تمرینات به افزایش انعطاف‌پذیری و کاهش درد کمک بسزایی می‌کنند. انجام منظم این تمرینات اهمیت زیادی دارد و می‌تواند به تسریع روند بهبودی و جلوگیری از مشکلات طولانی‌مدت مانند خشکی مفصل یا ضعف عضلانی، کمک کند. اگر در انجام این تمرینات درد یا ناراحتی شدیدی تجربه کردید، حتماً مشکل پیش آمده را پیگیری کنید.

اسکار بعد از ماستکتومی

اسکار نیز یکی دیگر از عوارض عمل ماستکتومی است که معمولا پس از برداشتن غدد لنفاوی، در زیر بغل ایجاد می‌شود؛ در این حالت بافت های همبند در زیر بغل ملتهب می‌شوند و یک یا چند نوار محکم را تشکیل می‌دهند. این وضعیت معمولا در چند هفته یا چند ماه اول بعد از جراحی اتفاق می‌افتد، و اغلب به اسم سندرم بند ناف یا باندینگ یا وب زیر بغل شناخته می‌شود که معمولا هنگام لمس کردن، چیزی شبیه سیم گیتار احساس شود.

اسکار بعد از ماستکتومی از زیر بغل شروع شده و می تواند تا بازو، آرنج و احتمالا تا مچ دست یا شست امتداد پیدا کند! هرچند این عارضه ماستکتومی بی ضرر است، اما می‌تواند دردناک باشد و حرکت بازو شما را محدود کند. ماساژ دادن منظم محل اسکار، کمک زیادی به بهبود آن می‌کند؛ اما بهتر است در صورت بروز سندروم بند ناف، به پزشک خود اطلاع دهید.

پزشک می‌تواند شما را به فیزیوتراپیست معرفی کند؛ او نیز می‌تواند به شما نشان دهد که، برای کاهش عارضه پیش آمده، چگونه ناحیه مورد نظر را ماساژ داده و تمرینات کششی را انجام دهید. معمولا در عرض چند ماه، اکثر اسکارهای به وجود آمده از بین می‌روند؛ مصرف مسکن های ضد التهابی نیز ممکن است در کاهش این عارضه و تحمل درد آن، کمک کننده باشد.

احساس خستگی و ضعف بعد از ماستکتومی

احساس خستگی و ضعف بعد از ماستکتومی یک عارضه شایع است و بسیاری از افراد بعد از جراحی، کاهش انرژی و قدرت بدنی را تجربه می‌کنند. این خستگی می‌تواند ناشی از تأثیرات جراحی، بیهوشی، از دست دادن خون یا حتی تغییرات عاطفی پس از عمل باشد! مدت زمان بازیابی انرژی و بازگشت به حالت طبیعی برای هر فرد متفاوت است و ممکن است از چند هفته تا چند ماه طول بکشد.

اگر این ضعف و خستگی که یکی از پرتکرارترین عوارض ماستکتومی است، بیش از حد انتظار یا برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، باید برای رفع آن با پزشک خود صحبت کنید؛ زیرا می‌تواند زندگی روزانه شما را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. پزشک معالج معمولا راهکارهایی مانند برنامه‌های فیزیوتراپی یا توصیه‌های تغذیه‌ای برای تقویت بدن و افزایش انرژی شما پیشنهاد می‌کند؛ انجام تمرینات سبک و تدریجی، همراه با استراحت کافی، می‌تواند به بازگشت توان بدنی و بهبود کیفیت زندگی شما کمک بسزایی کند.

بی حسی محل عمل یا یا سفت شدن پوست

پس از ماستکتومی، بازگشت حس طبیعی در ناحیه سینه به سرعت اتفاق نمی‌افتد و این شاید نگران کننده ترین عوارض بعد از عمل ماستکتومی برای بیمار باشد! اما باید این نکته را در نظر داشته باشید که، اعصاب حسی آسیب دیده و بریده شده در طی جراحی، برای ترمیم و رشد دوباره، نیاز به زمان دارند؛ به همین دلیل، بسیاری از بیماران تا مدتی بعد از عمل، در ناحیه اطراف برش جراحی احساس بی‌حسی دارند.

علاوه بر این، ممکن است پوست در محل جراحی سفت شود، که این احساس می‌تواند ناشی از تغییرات در بافت و روند بهبودی باشد؛ برخی بیماران به تدریج با بازسازی اعصاب، برگشت حس را زودتر از موعد تجربه می‌کنند، اما برای بسیاری این روند ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول بکشد. با گذر زمان، معمولا بهبود در حس و انعطاف‌پذیری پوست بیشتر می‌شود، اما اگر این وضعیت برای شما ناراحت‌کننده باشد و خیلی طول بکشد، پزشک می‌تواند راهکارهای خاصی شرایط را برای شما بهتر کند.

عدم تعادل وزن بعد از ماستکتومی

معمولا عدم تعادل وزن یکی از نادرترین عوارض ماستکتومی است؛ اما به هرحال، برخی از بیماران ممکن است این مورد را تجربه کنند؛ به خصوص اگر فقط یک سینه برداشته شده باشد. این عدم تعادل می‌تواند به مشکلاتی مانند درد شانه یا گردن و تغییرات در وضعیت بدن منجر شود.

بازسازی سینه می‌تواند به بازگرداندن تقارن و تعادل بدن کمک کند. خوشبختانه تا به الان افزایش وزن قابل توجهی در زنانی که تحت ماستکتومی با بازسازی پستان قرار گرفته بودند، مشاهده نشده است. در مواردی که افزایش وزن یا عدم تعادل بعد از جراحی رخ دهد، می‌توان با دریافت مشاوره از پزشک یا فیزیوتراپیست، مشکل را برطرف کرد.

راه های پیشگیری از عوارض ماستکتومی

یکی از روش‌های موثر برای پیشگیری از عوارض ماستکتومی همچون تجمع مایع و تورم بیش از حد، استفاده از سوتین‌های فشاری یا باندهای کشی مخصوص است؛ این وسایل به بهبود گردش مایع لنفاوی کمک کرده و از تجمع آن در ناحیه جراحی جلوگیری می‌کنند. معمولا قبل از شروع جراحی، پزشک و تیم درمان اطلاعات کاملی در مورد نحوه خرید و استفاده از این تجهیزات، در اختیار شما قرار می‌دهند.

علاوه بر این، داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل نقش مهمی در تسریع بهبودی و کاهش خطر عوارض دارد؛ به‌طورکلی کنترل وزن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا وزن مناسب می‌تواند فشار اضافی بر روی بدن را کاهش داده و روند ترمیم را بهبود بخشد. ترکیب یک رژیم غذایی مناسب با فعالیت‌های بدنی ملایم، نه تنها به پیشگیری از عوارض بعد از جراحی ماستکتومی کمک می‌کند، بلکه باعث حفظ سلامتی عمومی بدن نیز می‌شود.

آخرین آمارها نشان می‌دهد که نرخ عوارض ماستکتومی، بعد از جراحی ار فردی به فرد دیگر  متفاوت است؛ به طور کلی، نرخ عوارض برای زنانی که ماستکتومی بدون بازسازی انجام می‌دهند حدود ۱۰٪ است. برای گروهی که ماستکتومی را با بازسازی فوری انجام می‌دهند، میزان عوارض به ۱۵.۵٪ می‌رسد. این اعداد می‌توانند بسته به شرایط فردی و روش‌های جراحی متفاوت باشند.

نگرانی در مورد عوارض بعد از عمل ماستکتومی

همانطور که گفته شد، ماستکتومی می‌تواند عوارض متعددی به همراه داشته باشد؛ برخی از این عوارض نظیر لنف ادم و درد مزمن رایج‌تر هستند، در حالی که مشکلات دیگر مانند عفونت و عدم تعادل وزن کمتر رخ می‌دهند. به‌طورکلی جای نگرانی در مورد عوارض عمل ماستکتومی وجود ندارد و در صورت حاذق بودن و ماهر بودن جراح احتمال بروز چنین عوارضی بسیار نادر است. دکتر وحید حریری، جراح پستان و فلوشیپ جراحی زیبایی، انتظارات و نگرانی های بیمار را به خوبی درک می‌نمایند تا بهترین نتیجه بعد از عمل حاصل گردد و عوارض ماستکتومی را به حداقل برساند.

آدرس مطب: میدان آرژانتین، خیابان الوند، روبروی بیمارستان کسری، بن بست آریا، ساختمان پزشکان آریا، طبقه اول، پلاک 2

تماس مستقیم با دکتر: 09120048120

تماس با منشی: 09120303249