جراحی سرطان پستان برای برداشتن تومورهای بدخیم، یکی از مراحل اجتناب ناپذیر درمان این بیماری در اکثر بیماران است. این جراحی که در اصطلاح پزشکی ماستکتومی نامیده میشود، انواع مختلفی دارد؛ ماستکتومی جزئی، ماستکتومی کامل، ماستکتومی حفظ پوست یا حفظ نوک پستان، ماستکتومی دو طرفه، ماستکتومی رادیکال و ماستکتومی رادیکال اصلاح شده، از انواع ماستکتومی هستند که بسته به شرایط بیمار انجام میگیرند!
میزان تخریب بافتی در انواع روشهای جراحی ماستکتومی، به گرید و استیج سرطان پستان بستگی دارد؛ همچنین هر چه تومور بزرگتر باشد، پزشک جراح باید بافت بیشتری را از پستان بردارد، تا سلولهای سرطانی به طور کامل حذف شوند. در عوض عمل لامپکتومی یا ماستکتومی جزئی، برای تومورهای خیلی کوچک انجام میشود که پس از آن، بیمار باید تحت پرتودرمانی قرار گیرد! در ادامه هر آنچه لازم است درباره انواع عمل برداشتن سینه بدانید، شرح خواهیم داد.
جراحی ماستکتومی جزئی یا لامپکتومی
خفیفترین و سادهترین نوع از انواع ماستکتومی، جراحی لامپکتومی است که به آن ماستکتومی جزیی (Partial Mastectomy) نیز میگویند. پزشک متخصص ماستکتومی از این تکنیک، برای افرادی که تومورهای کوچک و غیر تهاجمی دارند، استفاده میکند. در واقع اگر سرطان پستان در مراحل اولیه بوده و تومور به صورت موضعی تشخیص داده شود، پزشک جراح با انجام لامپکتومی، توده بدخیم و بخشی از بافتهای سالم را خارج میکند! پس از آن در صورت صلاحدید پزشک، چند جلسه پرتو درمانی در ناحیه تومور انجام میگیرد، تا سلولهای سرطانی باقیمانده در آن ناحیه از بین بروند. Mastectomy: What It Is, Types, Surgery & Recovery
انواع جراحی ماستکتومی کامل
جراحی ماستکتومی کامل یا ساده (Simple Mastectomy)، به معنای برداشتن بافت پستان به طور کامل است! این جراحی میتواند تنها بر روی یک سینه انجام گیرد و یا پزشک جراح به طور همزمان هر دو پستان را حذف کند. حالت اول را ماستکتومی یک طرفه (Unilateral Mastectomy) و حالت دوم را ماستکتومی دو طرفه (Bilateral Mastectomy) مینامند.
در مواردی که سلولهای سرطانی در هر دو سینه رشد کرده باشند و یا بیمار به دلایل مختلف، در معرض خطر انتقال بیماری به پستان دوم قرار گیرد، جراحی ماستکتومی دو طرفه انجام میشود. به طور کلی، جراحی حذف پستان دو طرفه نوعی عمل پیشگیرانه به حساب میآید.
در جراحی ماستکتومی کامل، تمام بافت پستان شامل موارد زیر برداشته میشوند:
- بافت چربی
- غدد پستان و تعدادی از غدد لنفاوی مجاور سینه
- پوست پستان
- نوک سینه و ناحیه آرئول
گاهی برای بهبود ظاهر سینه و افزایش اعتماد به نفس بیمار، جراحی بازسازی پستان با ایمپلنت یا فلپ بافتی، بلافاصله بعد از جراحی ماستکتومی انجام میشود!
جراحی ماستکتومی اصلاح شده
یکی دیگر از انواع عمل برداشتن سینه برای بیماران مبتلا به سرطان پستان، جراحی ماستکتومی اصلاح شده یا Modified Radical Mastectomy نام دارد. میزان تخریب بافتی در این روش از انواع ماستکتومی، نسبت به روشهای قبل بیشتر است؛ زیرا پزشک جراح علاوه بر بافت پستان، پوست، نوک سینه و ناحیه آرئول، ناچار است برای اطمینان از میزان پخش سلولهای سرطانی، حداقل 10 عدد از غدد لنفاوی را خارج کرده و به آزمایشگاه بفرستد! Mastectomy: Types, uses, and procedure
معمولا پس از تکمیل جراحی ماستکتومی، عمل بازسازی سینه برای یک یا هر دو سینه انجام میگیرد؛ البته خواست بیمار و نظر پزشک جراح در این تصمیم گیری، نقش تعیین کنندهای دارد.
جراحی ماستکتومی رادیکال (Radical Mastectomy)
از بین انواع ماستکتومی، عمل برداشتن پستان با روش رادیکال، تهاجمیترین شکل جراحی است. در این نوع از انواع روشهای جراحی ماستکتومی، بافتهای زیر برداشته میشوند:
- تمام بافت سینه
- پوست سینه
- نوک پستان و آرئول
- عضلات دیواره قفسه سینه در زیر سینه
- برخی از غدد لنفاوی زیر بازو
این نوع ماستکتومی، اغلب در افرادی به کار میرود که سرطان سینه بسیار پیشرفته دارند؛ به طوری که سلولهای سرطانی به عضلات قفسه سینه نیز نفوذ کرده باشند! در این صورت، برای حذف تمامی بافتهای آلوده به سرطان، هر آنچه که لازم است از بافتهای قفسه سینه برداشته میشوند.
با توجه به این که جراحی ماستکتومی رادیکال یک جراحی بسیار تهاجمی است، در موارد نادر از این تکنیک کمک میگیرند. گاهی برای کوچکتر شدن تومور ابتدا باید شیمی درمانی انجام شود تا شدت تهاجم جراحی کمتر گردد.
پس از جراحی ماستکتومی رادیکال، تنها یک پوست بر روی قفسه سینه باقی میماند؛ به همین دلیل بدشکلی ظاهری بدن بیمار پس از این نوع از جراحی حذف پستان، بسیار قابل توجه خواهد بود. از این رو معمولا جراحی ایمپلنت سینه، یک جراحی ضروری برای این گونه افراد به حساب میآید!
عمل ماستکتومی محافظ پوست پستان
یکی دیگر از انواع عمل برداشتن سینه، جراحی ماستکتومی محافظ پوست است که طی آن، تمام بافت پستان نوک سینه و آرئول برداشته میشوند؛ اما پوست سینه در اکثر نواحی سر جای خود باقی میماند! در این نوع از انواع ماستکتومی نیز ممکن است لازم باشد تا پزشک جراح، تعدادی از غدد لنفاوی زیر بغل یا غدد لنفاوی نگهبان را خارج کرده و برای آزمایش به آزمایشگاه بفرستد.
در ماستکتومی محافظ پوست سینه، پزشک جراح میتواند با کمک فلپ بافتی یا ایمپلنت پستان، جای خالی بافتهای حذف شده را پر کرده و ظاهر قفسه سینه را بهبود بخشد؛ با این کار نتایج به دست آمده طبیعیتر خواهند بود! Types of Mastectomy
چه کسانی کاندید مناسبی برای ماستکتومی محافظ پوست نیستند؟
دقت کنید که برای کسانی که قصد انجام جراحی ماستکتومی و بازسازی را به صورت همزمان ندارند، ممکن است ماستکتومی محافظ پوست پستان، تکنیک ایده آلی نباشد. همچنین اگر رشد سلولهای سرطانی تا نزدیکی پوست ادامه داشته و یا نوع بیماری فرد، سرطان سینه التهابی باشد، بهتر است از انواع روشهای جراحی ماستکتومی غیر از تکنیک محافظ پوست استفاده شود.
جراحی ماستکتومی با حفظ نوک پستان
گاهی سلولهای سرطانی تنها بافت پستان را آلوده کردهاند؛ بدون اینکه ناحیه آرئول و نوک سینه را تحت تاثیر قرار دهند. در چنین شرایطی، پزشک جراح از تکنیک جراحی با حفظ نوک پستان استفاده کرده و نیپل و پوست پستان را دست نخورده باقی میگذارد!
حفظ نوک پستان در طول ماستکتومی، کمک میکند تا نتیجه بازسازی سینه طبیعیتر به نظر برسد؛ البته با توجه به تخریب بافتی شدید در این نوع از جراحی ماستکتومی، احساسی در نوک پستان باقی نخواهد ماند.
موارد منع جراحی ماستکتومی با حفظ نوک سینه
سینههای بزرگ و افتاده بعد از ماستکتومی حفظ نوک سینه، ظاهر خوبی ندارند و باعث پیچیدگی عمل بازسازی پستان نیز میشوند. همچنین در مورد سرطان التهابی که بافت پوست پستان نیز به سلولهای سرطانی آلوده میشود، امکان انجام این روش از انواع عمل برداشتن سینه وجود ندارد!
برای حفظ نوک پستان، پزشک باید از عدم وجود سلولهای سرطانی در این ناحیه مطمئن شود؛ در نتیجه لازم است بافتهای مجاور را از نظر وجود سلولهای بدخیم بررسی نماید. در صورت گسترش سرطان تا ناحیه آرئول و نوک سینه، لازم است طی یک جراحی ثانویه، این نواحی نیز برداشته شوند.
نکته دیگر این که اگر شخص، سابقه جراحی در اطراف نوک پستان داشته باشد، اسکار جراحی مانع از این جراحی خواهد شد. همچنین، در افرادی که قبلا پرتودرمانی قفسه سینه انجام دادهاند، احتمالا در خونرسانی به بافتهای نوک پستان و آرئول مشکل ایجاد شود؛ در نتیجه انجام ماستکتومی با حفظ نوک پستان توصیه نمیگردد.
جراحی ماستکتومی پیشگیرانه (کاهنده خطر)
برخی افراد، به دلیل مشکلات ژنتیکی یا وجود سابقه خانوادگی، بیشتر از دیگران در معرض خطر سرطان سینه قرار دارند. در این شرایط، انجام جراحی ماستکتومی پیشگیرانه از سوی جراحان توصیه میشود. در موارد زیر، جراحی ماستکتومی کاهنده خطر انجام میگیرد: Types of Mastectomy
- وجود تغییرات غیر طبیعی و جهش در ژنهای خاص مرتبط با سرطان پستان؛ مانند جهش در ژن BRCA1 یا BRCA2.
- سابقه سرطان پستان در بستگان نزدیک؛ به طوری که چند نفر از آنها شامل مادر، خواهر یا دختر، در سنین قبل از ۵۰ سالگی به سرطان پستان مبتلا شده باشند!
- وجود تغییرات غیرطبیعی در بافت سینه مانند کارسینوم لوبولار درجا؛ که میتوانند ریسک سرطان سینه را افزایش دهند.
- سابقه انجام پرتو درمانی قفسه سینه؛ در سنین قبل از ۳۰ سالگی
جراحی پیشگیرانه یکی از انواع ماستکتومی است، که میتواند به صورت ساده یا دو طرفه انجام گیرد! در طی این جراحی، پزشک میتواند نوک پستان یا پوست سینه را حفظ کرده و از آن برای بازسازی پستان استفاده کند.
از بین انواع ماستکتومی، کدام یک بهتر است؟
هر یک از انواع عمل برداشتن سینه، که در بیماران مبتلا یا در معرض خطر سرطان پستان انجام میگیرند، در جای خود مفید هستند. برای مثال جراحی ماستکتومی کامل و رادیکال، از انواع ماستکتومی هستند که در موارد نادر توصیه میشوند؛ یعنی زمانی که بیماری به طور قابل توجهی گسترش پیدا کرده و حتی به غدد لنفاوی زیر بغل نیز سرایت کند. اما اگر اندازه تومور کوچک و شدت بیماری خفیف باشد، جراحی لامپکتومی از انواع روشهای جراحی ماستکتومی است، که برای بیمار انتخاب میشود. در هر حال، آنچه بر انتخاب بهترین روش ماستکتومی تاثیر میگذارد، سابقه پزشکی بیمار و نظر پزشک جراح پستان خواهد بود.
چنانچه در شرایطی هستید که به جراحی ماستکتومی نیاز دارید، میتوانید با دکتر وحید حریری نیا درباره بهترین تکنیک جراحی صحبت کنید. ایشان با تجربه و سابقه فراوانی که در زمینه عمل سرطان پستان دارند، میتوانند بهترین گزینه را به شما پیشنهاد دهند. جهت ملاقات حضوری با دکتر وحید حریری نیا، از اطلاعات تماس موجود در سایت برای رزرو نوبت استفاده کنید.
