| موضوع | توضیح | درصد تقریبی |
|---|---|---|
| امکان بارداری بعد از درمان | بارداری موفق پس از سرطان سینه | 40–70٪ |
| کاهش باروری بعد از شیمیدرمانی | افت ذخیره تخمدان | 30–60٪ |
| قطع پریود حین شیمیدرمانی | آمنوره موقت یا دائم | 50–80٪ |
| بازگشت پریود پس از درمان | مخصوصا در سنین پایینتر | 40–90٪ |
| ناباروری دائمی | وابسته به سن و دارو | 10–40٪ |
| احتمال بارداری حین شیمیدرمانی | حتی بدون پریود | <5٪ |
| انتقال سرطان به جنین | انتقال سلول سرطانی | ≈0٪ |
| افزایش عود با بارداری | بعد از درمان کامل | 0٪ افزایش |
آیا بارداری بعد از سرطان سینه امکانپذیر است؟
برای بسیاری از زنان، تصمیم به بارداری بعد از سرطان سینه دشوار است. اگر بعد از درمان سرطان سینه بتوانید باردار شده و بچه دار شوید، هیچ مدرکی دال بر افزایش خطر بازگشت سرطان در شما وجود ندارد؛ همچنین هیچ مدرکی مبنی بر وجود خطرات سلامتی برای کودکان متولد شده پس از درمان سرطان سینه وجود ندارد!
برخی از درمان های سرطان سینه ممکن است بر باروری زنان تاثیر بگذارد؛ به عنوان مثال، شیمی درمانی برای سرطان سینه ممکن است به تخمدان ها آسیب برساند، که گاهی اوقات می تواند باعث ناباروری فوری یا تاخیری شود. با این حال، بسیاری از زنان می توانند پس از درمان این نوع سرطان باردار شوند.
اگر تصمیم دارید پس از درمان سرطان سینه باردار شوید، تیم درمانی شما درباره باروری با شما صحبت خواهد کرد؛برای ارزیابی عملکرد تخمدانها، پزشک متخصص از شما درباره دورههای قاعدگی میپرسد، اینکه آیا دوباره شروع شدهاند و آیا نشانههای یائسگی دارید یا خیر! همچنین، ممکن است یک سری آزمایش خون برای بررسی سطح هورمون FSH (هورمون تحریککننده فولیکول) انجام شود.
این نتایج میتواند مشخص کند که آیا شما از مرحله یائسگی عبور کردهاید یا خیر. گاهی اوقات، آزمایش خون برای اندازهگیری سطح هورمون AMH (هورمون آنتیمولرین) نیز انجام میشود که ممکن است اطلاعات دقیقتری درباره عملکرد تخمدانها ارائه دهد. همچنین، سونوگرافی از تخمدانها هم میتواند مفید باشد.
ممکن است بلافاصله پس از پایان درمان متوجه نشوید که آیا همچنان باروری دارید یا خیر؛ به عنوان مثال، شاید لازم باشد سه تا شش ماه پس از شیمیدرمانی صبر کنید تا سطح FSH خونتان آزمایش شود. اگر تاموکسیفن مصرف میکنید، بهتر است سطح FSH خود را بررسی کنید. با این حال، ممکن است تیم درمانی پیشنهاد کند که چند هفته پیش از آزمایش مصرف تاموکسیفن را قطع کنید، چرا که نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه این دارو میتواند بر نتایج آزمایش تاثیر بگذارد و آن را کمتر قابل اعتماد کند.
اگر تخمدانهای شما در اثر درمان سرطان پستان آسیب دیده باشد، همچنان امکان بارداری با استفاده از تخمکهای اهدایی وجود دارد؛ در این روش، تخمکهای اهداشده با اسپرم شریک یا اهداکننده بارور شده و جنین به رحم فردی که قصد بارداری دارد منتقل میشود. برای آمادهسازی رحم، نیاز به مصرف برخی داروهای هورمونی برای حدود دو هفته است و در صورت بارداری، معمولاً مصرف این داروها تا ۱۲ هفته ادامه مییابد. البته مشخص نیست که این داروهای هورمونی چه اثراتی ممکن است داشته باشند.
نگرانیهایی وجود دارد که این داروها ممکن است رشد سلولهای سرطانی در پستان را تحریک کنند، هرچند تاکنون در هیچ تحقیقی، افزایش خطر ابتلا به سرطان پستان، بعد از مصرف داروهای هورمونی را ثابت نکرده است. از آنجا که بسیاری از انواع سرطان پستان به استروژن حساس هستند، نگرانی دیگری وجود دارد که در زنانی که سرطان پستان داشتهاند، سطح بالای هورمونهای بارداری احتمال عود سرطان را افزایش دهد. اما، هنوز هیچ مطالعهای این موضوع را ثابت نکرده است و میتوان گفت، بارداری پس از سرطان پستان همچنان امکانپذیر است.
احتمال بارداری در دوران شیمی درمانی
احتمال بارداری در دوران شیمیدرمانی معمولا کم اما صفر نیست و به عواملی مانند سن فرد، نوع داروهای شیمیدرمانی و وضعیت عملکرد تخمدانها بستگی دارد. شیمیدرمانی میتواند باعث اختلال یا توقف موقت قاعدگی شود، اما حتی در صورت قطع پریود نیز امکان تخمکگذاری ناگهانی و بارداری ناخواسته وجود دارد.
از آنجا که داروهای شیمیدرمانی میتوانند برای جنین بسیار خطرناک باشند، استفاده از روشهای مطمئن پیشگیری از بارداری در طول درمان ضروری است. بنابراین، بررسی دقیق شرایط فردی و مشورت با پزشک درباره احتمال بارداری در دوران شیمیدرمانی نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین دارد. آگاهی از چالشها و ملاحظات مرتبط با سرطان سینه در بارداری میتواند به تصمیمگیری آگاهانهتر و پیشگیری از خطرات احتمالی کمک کند.
چه مدت بعد از شیمی درمانی می توان باردار شد؟
به طور کلی به زنان توصیه میشود حداقل ۴ تا ۶ ماه پس از پایان شیمیدرمانی برای باردار شدن صبر کنند، زیرا بدن نیاز به زمان دارد تا اثرات داروها کاهش یابد و شرایط ایمنتری برای بارداری فراهم شود. در برخی موارد خاص، مانند شیمی درمانی در بارداری یا درمانهای هدفمند با داروی تراستوزوماب (هرسپتین) که معمولا یک دوره یکساله دارد، اگرچه این دارو مستقیما بر باروری تاثیر نمیگذارد، اما به دلیل خطرات احتمالی برای جنین، باید در طول مصرف و حداقل تا ۷ ماه پس از پایان درمان از بارداری جلوگیری شود.
زنانی که سابقه شیمیدرمانی دارند و پس از حدود شش ماه تلاش موفق به بارداری طبیعی نمیشوند، معمولا به دلیل احتمال یائسگی زودرس به کلینیکهای ناباروری ارجاع داده میشوند. در این میان، اگر قاعدگی همچنان منظم باشد، استفاده از کیتهای پیشبینی تخمکگذاری میتواند به تشخیص زمان مناسب بارداری کمک کند.
بارداری بعد از سرطان سینه و تاثیر سرطان بر باروری
بسیاری از متخصصان به زنان توصیه میکنند پیش از بارداری دستکم دو سال صبر کنند! دلیل این توصیه کاهش خطر بازگشت سرطان با گذشت زمان است؛ چرا که احتمال عود سرطان بهویژه در دو سال اول پس از تشخیص بیشتر است. با این حال، این مدت انتظار ممکن است برای همه افراد مناسب نباشد. اگر قصد بارداری پیش از اتمام این دو سال را دارید، حتما با پزشک خود مشورت کنید تا بتوانید تصمیمی آگاهانه بگیرید. شما میتوانید در مورد خطر بازگشت بیماری و دیگر عوامل مهم مانند سن، نوع درمانهای قبلی و درمانهای کنونی صحبت کنید.
اگر برای شما هورموندرمانی تجویز شده باشد، این درمان معمولا بین ۵ تا ۱۰ سال ادامه دارد و ممکن است تا آن زمان وارد یائسگی طبیعی شوید. بنابراین، برخی از زنان به توصیه پزشک متخصص، در صورت تمایل به بارداری، دوره هورموندرمانی را متوقف میکنند. همچنین، در صورت تمایل به بارداری پس از پایان هورموندرمانی، بهتر است حداقل دو ماه صبر کنید تا داروها بهطور کامل از بدن شما دفع شوند.
آیا بعد از شیمی درمانی پریود می شویم؟
شیمی درمانی باعث تغییراتی در تخمدان ها می شود که ممکن است منجر به تغییر در پریود شود. اگرچه شیمی درمانی سلول های سرطانی را از بین می برد، اما می تواند بر هر سلولی که به سرعت رشد و تقسیم می شوند نیز تاثیر بگذارد که شامل سلول های تخمدان نیز می شود. این به نوبه خود می تواند بر عملکرد تخمدان ها تاثیر بگذارد و تعداد و کیفیت تخمک ها را کاهش دهد.
پریودها ممکن است پس از پایان درمان یا حتی چندین ماه یا سال بعد دوباره آغاز شوند، و این مسئله اغلب به سن فرد بستگی دارد. هر چه فرد جوانتر باشد (معمولا زیر ۳۵ سال)، احتمال بازگشت پریودها بیشتر است. بسیاری از زنان جوان مبتلا به سرطان سینه تصور میکنند که بازگشت قاعدگی به معنای توانایی بارداری است؛ اما این لزوما درست نیست و بالعکس نیز ممکن است صادق باشد. همچنین، عدم وقوع پریود بهتنهایی به این معنا نیست که امکان بارداری وجود ندارد. بنابراین، استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری مهم است، مگر اینکه قصد بارداری داشته باشید.
چه مدت بعد از شیمی درمانی پریود میشویم؟
بازگشت پریود بعد از شیمیدرمانی به عوامل مختلفی مانند سن فرد، نوع و دوز داروهای شیمیدرمانی و میزان آسیب به تخمدانها بستگی دارد. بهطور معمول، اینکه چه مدت بعد از شیمی درمانی پریود میشویم میتواند از چند ماه تا یک سال متغیر باشد و در بسیاری از زنان، قاعدگی بین ۳ تا ۱۲ ماه پس از پایان درمان دوباره آغاز میشود. البته در برخی افراد، بهویژه زنان بالای ۳۵ سال، ممکن است پریود با تاخیر طولانیتری بازگردد یا بهطور کامل قطع شود.
تحقیقات نشان می دهند که بارداری و شیردهی خطر ابتلا به سرطان سینه را در زنان کاهش می دهد. تحقیقات دیگر نیز نشان می دهند تغییراتی که در سینه های زنان در دوران بارداری و شیردهی رخ می دهد باعث می شود سلول های سینه کمتر به سلول های سرطانی تبدیل شوند. داشتن فرزند قبل از 20 سالگی و شیر دادن به مدت بیش از یک سال نیز با کاهش خطر ابتلا به انواع خاصی از سرطان سینه مرتبط است.
آیا سرطان از مادر به جنین منتقل می شود؟
اگر در دوران بارداری با تشخیص سرطان سینه مواجه شوید، احتمالا این خبر شما را غافلگیر کرده و نگران سلامتی خود و فرزندتان خواهید شد. اما آگاهی از این نکته که سلولهای سرطانی به جنین انتقال نمییابند و به او آسیبی نمیزنند، میتواند به شما آرامش بیشتری بدهد. همچنین، لازم است بدانید که پایان دادن به بارداری معمولا شانس بقای مادر را افزایش نمیدهد و بنابراین بهعنوان گزینه درمانی پیشنهاد نمیشود، مگر در موارد بسیار نادر و تهاجمی که نیازمند درمان فوری و ناسازگار با بارداری هستند.
امکان شیردهی و بارداری بعد از سرطان سینه
برخی زنان پس از درمان سرطان سینه، ممکن است به دلیل نوع درمانی که دریافت کردهاند یا سایر عوامل، قادر به شیردهی نباشند. اما برای مادرانی که امکان شیردهی دارند، تغذیه با شیر مادر پس از درمان خطر بازگشت سرطان سینه را افزایش نمیدهد. حتی شیردهی، بهویژه اگر برای یک سال یا بیشتر ادامه یابد، میتواند با کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه مرتبط باشد. با این حال، تحقیقات کمتری درباره این موضوع وجود دارد که آیا شیردهی میتواند خطر بازگشت سرطان سینه پس از درمان را کاهش دهد یا خیر.
بهطور کلی، اگر جراحی سینه یا پرتودرمانی انجام دادهاید، ممکن است شیردهی از سینهی تحت درمان مشکلتر باشد. این مشکلات میتواند شامل کاهش تولید شیر در آن سینه یا تغییرات ساختاری باشد که باعث درد هنگام شیردهی یا دشواری مکیدن برای نوزاد میشود. با این حال، بسیاری از زنان همچنان قادر به شیردهی هستند.
اگر همچنان از داروهای درمان سرطان سینه، مانند هورموندرمانی استفاده میکنید، حتما پیش از اقدام به شیردهی با پزشک مشورت کنید، زیرا برخی از داروها میتوانند وارد شیر مادر شده و بر کودک تاثیر بگذارند. همچنین اگر پس از زایمان نیاز به شروع درمان دارید، ممکن است امکان شیردهی نباشد، زیرا داروهای شیمیدرمانی و برخی داروهای دیگر از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل میشوند. این موضوع بهویژه در زنانی که سابقه انواع خاص و هورمونحساس سرطان پستان مانند سرطان سینه لوبولار عودکننده دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند و نیازمند پیگیری دقیقتری است.
با توجه به آن که دکتر وحید حریری جراح سرطان سینه و فلوشیپ جراحی زیبایی سینه، جزو نادر جراحان پلاستیک است که در زمینه سرطان پستان نیز به کار مشغول گردیده است، تجربه و دانش بالایی در این زمینه دارد. در نتیجه در این زمینه می توانید به ایشان مراجعه نمایید و پس از کسب اطلاعات کافی، با اطمینان خاطر روند درمان خود را پیگیری نمایید.
