شیردهی بهتنهایی دلیل کافی برای نادیده گرفتن توده زیر بغل نیست. غدهای که پس از برطرف شدن التهاب کوچک نمیشود، بزرگتر میشود، سفت یا ثابت است یا با توده و تغییرات پستان همراه شده، حتماً باید بررسی شود.
- 1 آیا تورم غدد لنفاوی زیر بغل در شیردهی طبیعی است؟
- 2 علت تورم غدد لنفاوی زیر بغل در شیردهی چیست؟
- 3 چه علائمی ممکن است همراه تورم غدد لنفاوی دیده شوند؟
- 4 آیا هر توده زیر بغل در شیردهی غده لنفاوی است؟
- 5 تورم غدد لنفاوی زیر بغل در شیردهی چقدر طول میکشد؟
- 6 آیا تورم غدد لنفاوی در شیردهی میتواند نشانه سرطان سینه باشد؟
- 7 تورم غدد لنفاوی زیر بغل در شیردهی چگونه درمان میشود؟
- 8 آیا با وجود تورم غدد لنفاوی میتوان به شیردهی ادامه داد؟
آیا تورم غدد لنفاوی زیر بغل در شیردهی طبیعی است؟
بزرگشدن غدد لنفاوی، تغییر طبیعی و الزامی شیردهی نیست؛ اما ممکن است در واکنش به التهاب یا عفونت پستان ایجاد شود و در بسیاری از موارد خوشخیم باشد. غدد لنفاوی زیر بغل ساختارهایی برای فیلتر کردن مایعات بدن هستند و مایع لنفاوی بخش زیادی از پستان، دیواره قفسه سینه و اندام فوقانی را دریافت میکنند.
در صورت ایجاد التهاب یا عفونت در این نواحی، ممکن است این غدد درگیر شده، بزرگتر یا حساس شوند. با این وجود، وجود غده زیر بغل در دوران شیردهی نباید فقط به شیردهی نسبت داده شود. علت دقیق این تورم باید بر اساس علائم همراه، کیفیت بافت پستان و معاینه بالینی مشخص گردد.
تورم ماندگار زیر بغل را فقط به شیردهی نسبت ندهید
اگر توده زیر بغل پس از بهبود التهاب کوچک نشده، در حال بزرگشدن است، بافتی سفت یا ثابت دارد یا با توده و تغییرات پستان همراه شده است، برای بررسی تخصصی با کلینیک دکتر حریری تماس بگیرید.
علت تورم غدد لنفاوی زیر بغل در شیردهی چیست؟
شایعترین علتهای ورم زیر بغل هنگام شیردهی ماهیتی واکنشی و التهابی دارند. با این حال، در ارزیابیهای بالینی، احتمالهای مختلف ساختاری، عفونی و واکنشی باید با دقت از یکدیگر تفکیک شوند تا مسیر درمانی درستی برای بیمار انتخاب شود.
ماستیت شیردهی
التهاب پستان میتواند باعث واکنش غدد لنفاوی همان سمت شود. در این شرایط، تورم غده ممکن است همراه با درد، قرمزی، گرمی یا تورم بافت پستان ایجاد گردد. آکادمی پزشکی شیردهی، ماستیت را بخشی از طیف التهاب پستان در دوران شیردهی میداند که نیازمند مدیریت بهموقع برای جلوگیری از عوارض است. ارتباط مستقیم غدد لنفاوی و ماستیت در معاینات کاملاً مشهود است.
آبسه پستان
در صورت عدم کنترل التهاب و تشکیل مجموعه چرکی در پستان، غدد لنفاوی زیر بغل ممکن است بهشدت بزرگ و دردناک شوند. وجود برجستگی نرم یا دردناک در پستان، قرمزی، گرمی، تب یا باقی ماندن علائم پستان در کنار تورم زیربغل اهمیت بالینی بالایی دارد. آبسه پستان وضعیت پیشرفتهتری است که آناتومی طبیعی بافت را درگیر میکند.
التهاب مجاری شیری و بافت پستان
التهاب موضعی مرتبط با تجمع شیر یا باریکشدن مجاری میتواند واکنش التهابی ایجاد کند. این وضعیت الزاماً یک عفونت باکتریایی نیست و تورم غدد نیز در همه بیماران رخ نمیدهد. مجرای شیری ملتهب باعث احتباس مایعات شده و تورم زیر بغل به دلیل تجمع شیر ایجاد میشود.
زخم یا عفونت نوک پستان
ترک، زخم یا عفونت نوک و هاله پستان ممکن است باعث تحریک غدد لنفاوی همان سمت شود. وجود درد، ترشح، قرمزی یا آسیب پوستی همراه با تورم زیر بغل، نشاندهنده واکنش سیستم لنفاوی به عفونت نوک پستان است؛ زیرا مسیر تخلیه لنفاوی مستقیماً به سمت آگزیلا میرود.
عفونت یا التهاب پوست دست و زیر بغل
غدد لنفاوی زیربغل فقط به پستان مربوط نیستند و لنف دست و دیواره قفسه سینه را نیز تخلیه میکنند. زخم دست، التهاب پوست، عفونت فولیکول مو، جوش چرکی یا التهاب ناشی از اصلاح زیر بغل نیز میتوانند باعث ایجاد یک غده لنفاوی واکنشی شوند که با عفونت پوست مرتبط است.
واکسیناسیون اخیر
تزریق بعضی واکسنها در بازو میتواند باعث بزرگشدن موقت غدد لنفاوی زیر بغل همان سمت شود. در منابع تصویربرداری پستان، غدد لنفاوی واکنشی پس از واکسیناسیون در زنان شیرده نیز گزارش شدهاند (انجمن رادیولوژی آمریکای شمالی). زمان تزریق، سمت واکسن و شروع تورم باید هنگام مراجعه به پزشک گفته شود.
بیماریهای غیرمرتبط با شیردهی
برخی عفونتهای عمومی، بیماریهای التهابی، اختلالات خونی و بهندرت سرطان پستان یا بیماریهای درگیرکننده سیستم لنفاوی نیز میتوانند باعث تورم زیربغل شوند. این موارد معمولاً سیر متفاوتی دارند و در صورت ماندگاری علائم سرطان سینه در شیردهی، در لیست بررسیهای تکمیلی قرار میگیرند.
چه علائمی ممکن است همراه تورم غدد لنفاوی دیده شوند؟
برای مشخص شدن علت ورم زیر بغل در شیردهی، توجه به علائم همراه بسیار کمککننده است. این نشانهها به جراح پستان کمک میکنند تا ماهیت توده را بهتر درک کند:
- درد، قرمزی یا گرمی محسوس در بافت پستان
- تورم بخشی از پستان و تغییر در تقارن آن
- توده دردناک در پستان با حاشیههای نامشخص
- تب، لرز یا احساس ناخوشی عمومی
- زخم و ترکهای عمیق نوک پستان
- ترشح چرکی از پوست یا نوک پستان
- جوش، زخم یا التهاب پوست زیر بغل
- توده یا تغییر ماندگار در پستان که با شیردهی برطرف نمیشود
در معاینات بالینی، تفاوتهای ظریفی وجود دارد که مسیر درمان را کاملاً تغییر میدهد. برای مثال، خانم ۲۸ سالهای با سابقه سه هفته شیردهی و شکایت از ورم دردناک زیر بغل در شیردهی مراجعه میکند. او نگران عفونت شدید است. در معاینه، پستان کاملاً نرم و بدون قرمزی است، اما یک توده زیر بغل در شیردهی لمس میشود که با زمانهای پر شدن پستان از شیر، بزرگتر و متورمتر میشود و پس از شیردهی و تخلیه، کاهش حجم مییابد.
این ویژگی بالینی نشان میدهد که ما با تورم غدد لنفاوی در دوران شیردهی روبرو نیستیم؛ بلکه این یک بافت پستان فرعی (دنباله زیر بغلی پستان) است که تحت تاثیر هورمونها پر از شیر شده است. در این فرد با چنین آناتومی خاصی، تجویز آنتیبیوتیک اشتباه است و تنها اصلاح روش شیردهی و مراقبت محافظهکارانه توصیه میشود. بنابراین، هر تودهای نیاز به دارو یا مداخله ندارد و ساختار اولیه بدن بیمار تعیینکننده است.
آیا هر توده زیر بغل در شیردهی غده لنفاوی است؟
خیر. برجستگی زیر بغل در دوران شیردهی ممکن است مربوط به غده لنفاوی، بافت پستان فرعی، آبسه، کیست پوستی، التهاب فولیکول مو یا تودههای دیگر باشد.
تا زمانی که معاینه بالینی دقیق و در صورت نیاز، سونوگرافی زیر بغل انجام نشده باشد، نباید از کاربرد قطعی عبارت «تورم غدد لنفاوی» استفاده کرد. توده زیر بغل بعد از زایمان نیازمند افتراق دقیق از سایر ضایعات بافتی است تا از درمانهای غیرضروری جلوگیری شود.
تورم غدد لنفاوی زیر بغل در شیردهی چقدر طول میکشد؟
مدت تورم به علت زمینهای آن بستگی دارد و یک زمان ثابت برای همه بیماران وجود ندارد. غده لنفاوی واکنشی معمولاً همزمان با بهبود التهاب یا عفونت کوچکتر میشود، اما ممکن است بازگشت کامل آن به اندازه و قوام قبلی مدتی طول بکشد.
روند ترمیم بافتها در افراد مختلف متفاوت است. اگر تورم پس از برطرف شدن مشکل پستان همچنان باقی ماند، بزرگتر شد، یا دوباره ایجاد گردید، نیازمند بررسی تخصصی است و نباید صرفاً به انتظار گذشت زمان نشست.
آیا تورم غدد لنفاوی در شیردهی میتواند نشانه سرطان سینه باشد؟
در بیشتر زنان شیرده، تورم غدد لنفاوی زیربغل علت التهابی یا واکنشی دارد؛ اما بهندرت میتواند با سرطان پستان یا بیماری سیستمیک دیگری مرتبط باشد. باید توجه داشت که شیردهی احتمال ابتلا به سرطان پستان مرتبط با بارداری را کاملاً از بین نمیبرد.
تورم ماندگار، غده سفت زیر بغل در شیردهی که یکطرفه و بدون درد باشد، رو به بزرگشدن بوده یا همراه با توده در پستان باشد، باید حتماً بررسی شود. در چنین مواردی، ارزیابی احتمال سرطان سینه در دوران شیردهی و جستجوی دقیق علائم توسط متخصص تصویربرداری پستان یک الزام است.
اجازه دهید با یک مثال اهمیت ارزیابی تکمیلی را روشن کنم. بیمار ۳۵ سالهای با تورم بدون درد زیر بغل که از یک ماه پیش آغاز شده مراجعه میکند. او سابقه ماستیت خفیف داشته که با دارو درمان شده، اما غده همچنان باقی است. سونوگرافی زیر بغل در شیردهی انجام میشود. اگر سونوگرافی یک غده با قشر غده لنفاوی ضخیم و از بین رفتن ناف چربی غده لنفاوی را نشان دهد، دیگر نمیتوانیم آن را صرفاً یک واکنش به ماستیت قبلی تلقی کنیم.
در این شرایط، با وجود سابقه شیردهی، نمونهبرداری از غده لنفاوی (بیوپسی) برای رد بدخیمی مطرح میشود. این امر نشان میدهد که تصمیم درمانی در جراحی پستان صرفاً بر اساس سن بیمار یا یک علامت بالینی مانند سابقه ماستیت گرفته نمیشود؛ بلکه نمای رادیولوژیک غده، کیفیت بافت و تغییرات ساختاری آن، تعیینکننده نیاز به بررسی بیشتر یا اطمینانبخشی به بیمار است.
تورم غدد لنفاوی زیر بغل در شیردهی چگونه درمان میشود؟
خود غده لنفاوی واکنشی معمولاً درمان جداگانهای ندارد و باید علت زمینهای آن با دقت ارزیابی، مشخص و درمان شود. از معرفی خودسرانه آنتیبیوتیک، ماساژ شدید توده یا فشار دادن مکرر غده باید پرهیز شود زیرا میتواند التهاب را تشدید کند.
- در التهاب پستان: درمان براساس شدت و علت التهاب، اصلاح تخلیه شیر و مراقبتهای حمایتی انجام میشود.
- در عفونت باکتریایی: در صورت اثبات عفونت، ممکن است پزشک دوره مشخصی از آنتیبیوتیک تجویز کند.
- در آبسه: ممکن است بررسی دقیق و تخلیه مجموعه مایع چرکی با سوزن یا جراحی کوچک لازم باشد.
- در بافت پستان فرعی: تصمیمگیری براساس شدت درد، تورم و میزان درگیری آناتومیک بیمار انجام میشود.
- در یافتههای غیرطبیعی: در صورت وجود ضایعات مشکوک، ارزیابی تکمیلی شامل سونوگرافی پستان یا بیوپسی لازم است.
| علت احتمالی تورم | رویکرد درمانی و مراقبتی اولیه |
|---|---|
| ماستیت شیردهی | تخلیه منظم شیر، کمپرس، در صورت نیاز آنتیبیوتیک |
| تجمع شیر (احتباس) | اصلاح وضعیت شیردهی، پرهیز از لباسهای تنگ |
| آبسه پستان | سونوگرافی تشخیصی و مداخله برای تخلیه چرک |
| بافت پستان فرعی | مراقبت محافظهکارانه، پرهیز از تحریک موضعی |
بسیاری از مادران با لمس هرگونه توده در دوران شیردهی دچار اضطراب شدید میشوند. اما تشخیص زودهنگام و افتراق یک التهاب ساده از مواردی که نیازمند درمان تخصصی هستند، کلید آرامش شما و موفقیت درمان است.
آیا با وجود تورم غدد لنفاوی میتوان به شیردهی ادامه داد؟
تورم غده لنفاوی بهتنهایی معمولاً دلیلی برای قطع شیردهی نیست. در واقع، تخلیه منظم پستان یکی از پایههای اصلی درمان در مشکلات مرتبط با مجاری شیری است و به کاهش التهاب کمک میکند.
امکان ادامه شیردهی بیشتر به علت زمینهای، وضعیت عمومی مادر و توصیه پزشک معالج بستگی دارد. در صورت وجود درد شدید، قرارگیری آبسه در نزدیکی هاله پستان، مصرف داروهای خاص که در شیر ترشح میشوند یا نیاز به اقدامات تشخیصی تهاجمی، تصمیمگیری باید بر اساس شرایط آناتومیک و بالینی هر فرد بهصورت مجزا انجام شود و توصیه قطعی برای همه یکسان نیست.
هر توده زیر بغل در دوران شیردهی غده لنفاوی نیست
برجستگی زیر بغل ممکن است ناشی از غده لنفاوی واکنشی، تجمع شیر، بافت پستان فرعی، التهاب یا آبسه باشد. برای هماهنگی معاینه و مشخص شدن بررسیهای موردنیاز، فرم زیر را تکمیل کنید.
درخواست مشاوره توسط دکتر وحید حریری جراح پستان
