بیماری سینه زنان | نشانه‌های مهم بیماری پستان در زنان

انواع بیماری سینه زنان

برخی از تغییرات رایج سینه ها که تحت بیماری پستان شناخته می‌شوند، عبارتند از:

• کیست
• مسدود شدن مجاری شیر
• تغییرات فیبروکیستیک سینه
• توده‌ های پر از مایع فیبروآدنوم
• تولید شیر در زمانی که خانمی شیر نمی دهد.
• برآمدگی، ضخیم شدن و تورم، اغلب درست قبل از پریود زنان
• پاپیلوم‌ های داخل مجاری و رشدی شبیه زگیل در نزدیکی نوک سینه
• توده‌ های جامد، گرد و لاستیکی که به راحتی حرکت می‌ کنند، بیشتر در زنان جوان‌ تر

فیبروآدنوما

فیبروآدنوم‌ها توده خوش خیم سینه (غیرسرطانی) سینه هستند، که از بافت غده‌ای و همبند تشکیل شده‌اند؛ این تومورها بیشتر در زنان ۲۰ تا ۳۰ ساله دیده می‌شوند، اما در هر سنی ممکن است ایجاد شوند و معمولاً پس از یائسگی کوچک می‌شوند. برخی از فیبروآدنوم‌ها بسیار کوچک و غیرقابل لمس‌اند، در حالی که برخی دیگر می‌توانند چند سانتی‌متر قطر داشته باشند.

یک زن ممکن است یک یا چند فیبروآدنوم داشته باشد که معمولا گرد یا بیضی‌شکل، سفت و متحرک در زیر پوست هستند. برخی از آن‌ها تنها از طریق تصویربرداری مانند ماموگرافی یا سونوگرافی شناسایی می‌شوند و در برخی موارد، برای تشخیص دقیق، بیوپسی توصیه می‌شود. فیبروآدنوم‌های ساده معمولا خطر سرطان سینه را افزایش نمی‌دهند، اما انواع پیچیده آن ممکن است تا حدی این خطر را افزایش دهند.

بیشتر فیبروآدنوم‌ها نیازی به درمان ندارند و در برخی موارد خودبه‌خود کوچک می‌شوند. اما اگر رشد کنند یا شکل سینه را تغییر دهند، ممکن است پزشک برداشتن آن‌ها را پیشنهاد کند. معاینات منظم و تصویربرداری دوره‌ای برای اطمینان از عدم رشد این توده‌ها ضروری است. همچنین، در برخی زنان، پس از برداشتن یک فیبروآدنوم، ممکن است توده‌های جدیدی ظاهر شوند که معمولاً به معنای تشکیل فیبروآدنوم جدید است، نه بازگشت مورد قبلی.

ترشحات نوک سینه

ترشحات نوک پستان بخشی از عملکرد سینه در دوران بارداری یا شیردهی است. همچنین ممکن است با تغییرات هورمونی قاعدگی و تغییرات فیبروکیستیک همراه باشد. ترشحات شیری رنگ پس از شیردهی معمولا بر هر دو سینه تأثیر می گذارد و می تواند تا دو یا سه سال پس از قطع شیردهی ادامه یابد. بیشتر ترشحات نوک سینه یا طبیعی است یا ناشی از یک بیماری خوش خیم است.

با این حال، مواردی وجود دارد که ترشحات از پستان ممکن است نشانه برخی از انواع سرطان سینه باشد. اگر ترشحات نوک سینه شما همراه با توده در سینه باشد یا اگر ماموگرافی غیرطبیعی داشته باشید، این احتمال بیشتر است. یکی از انواع سرطان سینه که ممکن است باعث ترشح سینه شود، کارسینوم داخل مجاری است.

ماستیت گرانولوماتوز

ماستیت گرانولوماتوز یک اختلال نادر و غیر سرطانی (خوش خیم) پستان است که علل آن هنوز به طور کامل شناخته نشده است. نادر بودن بیماری ماستیت گرانولوماتوز باعث فقدان اطلاعات معتبر در مورد آن شده است؛ این بیماری نادر و ناشناخته، جزو بیماری های التهابی پستان است.

علامت اصلی ماستیت گرانولوماتوز (GM) احساس توده یا سفتی در پستان همراه با درد است. حدود 50 درصد بیماران دچار تورم و التهاب در سینه می‌شوند. علائم دیگر شامل احتقان خون، التهاب، قرمزی وسیع در پوست پستان، فیستول و زخم است. تقریباً 37 درصد بیماران با علائم آبسه به پزشک مراجعه می‌کنند و بیشتر ضایعات به صورت یک‌طرفه ایجاد می‌شوند.

علائم غیر اختصاصی GM ممکن است فرآیند تشخیص را پیچیده کنند، زیرا این بیماری به راحتی می‌تواند با سرطان اشتباه گرفته شود، در حالی که کاملاً خوش‌خیم است. GM یک بیماری غیرعفونی است که به عنوان یک بیماری خودایمنی شناخته می‌شود؛ سیستم ایمنی به بافت‌های پستان به عنوان یک جسم خارجی حمله می‌کند. برای تشخیص این بیماری ابتدا باید سرطان پستان رد شود، که برای این کار آزمایشاتی مانند سونوگرافی، ماموگرافی، ام‌آر‌آی و نمونه‌برداری از پستان انجام می‌شود.

تشخیص قطعی ماستیت گرانولوماتوز تنها از طریق نمونه‌برداری از پستان ممکن است، که می‌تواند به صورت سوزنی یا از طریق برش در بافت پستان انجام شود.

فیبروکیستیک پستان

سینه‌های فیبروکیستیک از بافتی تشکیل شده‌اند که به صورت برآمده یا طناب‌وار به نظر می‌رسد. پزشکان این نوع بافت را گره‌دار یا غده‌ای می‌نامند. داشتن سینه‌های فیبروکیستیک یا تجربه تغییرات فیبروکیستیک در سینه کاملاً طبیعی است و اصلاً غیرمعمول نیست. در واقع، متخصصان پزشکی دیگر از اصطلاح “بیماری سینه فیبروکیستیک” استفاده نمی‌کنند و آن را به “سینه‌های فیبروکیستیک” یا “تغییرات فیبروکیستیک پستان” تغییر داده‌اند، زیرا داشتن این نوع سینه‌ها به خودی خود یک بیماری نیست.

نکروز چربی

نکروز چربی یکی دیگر از مشکلات سینه در زنان است که یک وضعیت خوش‌خیم (غیرسرطانی) به شمار می‌رود و معمولا پس از آسیب یا ضربه به بافت پستان ایجاد می‌شود. زمانی که ناحیه‌ای از بافت چربی پستان آسیب می‌بیند، مثلاً در طی بیوپسی یا جراحی، ممکن است توده‌ای شکل بگیرد؛ اصطلاح نکروز به معنای بافت آسیب‌دیده یا مرده است.

این نوع بیماری پستان زنان، ممکن است در هر سنی بروز کند؛ اما زنان میانسال با سینه‌های بزرگ‌تر بیشتر در معرض آن قرار دارند. نکروز چربی پستان بی‌خطر است، اما برای اطمینان از عدم وجود سرطان سینه، مشاوره با پزشک ضروری است.

همانطور که می‌دانید، سینه از غدد و مجاری تولید شیر تشکیل شده که توسط بافت چربی احاطه شده‌اند؛ زمانی که سینه آسیب می‌بیند یا زخمی می‌شود، توده‌ها می‌توانند در این بافت‌ها ایجاد شوند. هر عملی که در آن بافت چربی سینه دستکاری شود، می تواند منجر به نکروز چربی پستان شود، از جمله:

• پرتودرمانی
• بازسازی سینه
• بیوپسی پستان
• تزریق چربی به سینه از سایر قسمت های بدن

همانطور که گفته شد، نکروز چربی پستان یک وضعیت خوش‌خیم است که پس از آسیب یا جراحی به بافت سینه رخ می‌دهد؛ در این حالت، سلول‌های چربی مرده و مایع چرب آزاد شده که در کیستی جمع می‌شود و مانند توده‌ای در سینه احساس خواهند شد. این مشکل معمولاً در زنانی که تحت جراحی یا بازسازی سینه قرار گرفته‌اند، تا ۱۰ سال بعد از عمل نیز ممکن است بروز کند! نکروز چربی معمولاً خطرناک نبوده و باعث افزایش احتمال سرطان سینه نمی‌شود، اما می‌تواند یکی از ده‌ها  علت درد سينه در خانم ها باشد.

این توده‌ها اغلب گرد و سفت هستند و ممکن است همراه با حساسیت، کبودی یا فرورفتگی در ناحیه آسیب‌دیده ظاهر شوند. در مواردی، این توده‌ها به اندازه‌ای بزرگ می‌شوند که ظاهر و احساس سینه را تغییر می‌دهند. با معاینه فیزیکی، پزشک نمی‌تواند همیشه تشخیص دقیقی بین نکروز چربی و سرطان بدهد. در چنین مواردی، ممکن است تصویربرداری مانند MRI یا بیوپسی برای تأیید تشخیص توصیه شود.

در بیشتر موارد، نکروز چربی بدون نیاز به درمان بیشتر از بین می‌رود. اما اگر توده دردناک یا بزرگ باشد، پزشک ممکن است گزینه‌های درمانی را پیشنهاد کند. پزشک شما ممکن است به شما توصیه کند که برای برداشتن توده عمل جراحی انجام دهید اگر:

• بیوپسی نمی تواند روشن کند که آیا نکروز چربی پستان دارید یا خیر.
• به دلیل نکروز چربی سینه درد را تجربه می کنید.
• نکروز چربی پستان از بین نمی رود یا بزرگتر می شود.

پاپیلوما سینه

پاپیلوم داخل مجاری یک توده زگیل‌مانند است که در یک یا چند مجرای شیر در پستان شکل می‌گیرد. این توده نزدیک نوک پستان ظاهر می‌شود، ولی گاهی ممکن است در قسمت‌های دیگر سینه نیز دیده شود. پاپیلوم داخل مجاری یک وضعیت خوش‌خیم (غیرسرطانی) است و در زنان بالای 40 سال به دلیل تغییرات طبیعی سینه با افزایش سن رخ می‌دهد. این مشکل در مردان بسیار نادر است.

پاپیلوم داخل مجاری با سرطان پستان پاپیلاری مشابه نیست، اگرچه گاهی به دلیل شباهت نام‌ها، ممکن است اشتباه گرفته شود؛ این توده‌ها معمولاً دردناک نیستند، اما برخی از زنان ممکن است در اطراف ناحیه دچار ناراحتی یا درد شوند که علائمی به شرح زیر دارد:

• احساس یک توده‌ کوچک
• ترشح مایع شفاف یا آغشته به خون از نوک پستان

سرطان سینه

اختلالات پستان می‌توانند غیرسرطانی (خوش‌خیم) یا سرطانی (بدخیم) باشند؛ اما خوشبختانه بیشتر آنها غیرسرطانی بوده و تهدیدی برای زندگی ندارند. اغلب این اختلالات نیازی به درمان ندارند. در مقابل، سرطان سینه می‌تواند به از دست دادن سینه یا حتی زندگی منجر شود. به همین دلیل، سرطان سینه برای بسیاری از زنان ترسناک‌ترین بیماری است. تشخیص زودهنگام این بیماری برای درمان مؤثر و موفق بسیار حیاتی است. به همین دلیل، زمانی که زنان اقداماتی مانند موارد زیر را انجام می‌دهند، معمولاً می‌توانند مشکلات احتمالی را زودتر شناسایی کنند:

• به طور منظم توسط پزشک معاینه می شوند.
• طبق توصیه ها ماموگرافی انجام دهید.
• معاينه سينه برای سرطان در خانه انجام دهید

برای درمان بیماری پستان به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

زنان باید با ظاهر و احساس طبیعی سینه‌ها و نوک سینه‌های خود آشنا باشند و مردان نیز باید از هرگونه تغییر در داخل یا اطراف نوک سینه‌های خود مطلع باشند. اگر فردی متوجه تغییراتی شود، ممکن است بخواهد خود معاینه سینه انجام دهد. در این صورت، مهم است که هر گونه تغییر فوراً به متخصص جراح سینه گزارش داده شود.

پزشک هنگام مشاوره، ابتدا از بیمار در مورد علائم و اطلاعات مرتبط با علل احتمالی آنها می‌پرسد:

• علائم شما چیست؟
• از چه زمانی این علائم را تجربه می‌کنید؟
• آیا علائم شما با زمان خاصی از ماه مرتبط است؟ (مثلاً با چرخه قاعدگی)
• آیا ترشحاتی از نوک پستان دارید؟ اگر بله، چگونه به نظر می‌رسد؟
• آیا باردار هستید؟
• چه داروهایی مصرف می‌کنید؟
• آیا خودتان یا یکی از اعضای خانواده‌تان سابقه سرطان سینه دارید؟
• آخرین ماموگرافی شما کی بود و نتایج آن چه بود؟

پس از پرسش‌های لازم، پزشک معاینه فیزیکی سینه‌ها را انجام می‌دهد. در این معاینه، پزشک سینه‌ها را برای بی‌نظمی‌های شکل، نوک پستان معکوس یا توده‌ها بررسی می‌کند. همچنین پوست سینه از نظر فرورفتگی، ضخیم شدن، قرمزی یا سفتی بررسی می‌شود.

برای بررسی ترشحات، پزشک به آرامی به اطراف نوک سینه‌ها فشار وارد می‌کند تا ببیند آیا ترشحات حاوی خون هستند. همچنین غدد لنفاوی زیر بغل بررسی می‌شود. در حین معاینه، پزشک ممکن است از بیمار بخواهد در موقعیت‌های مختلف معاینه شود. به‌عنوان مثال، در حالت نشسته، از او خواسته می‌شود که کف دست‌هایش را به هم فشار دهد تا تغییرات ظریف در سینه‌ها بهتر مشاهده شود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟