درجه بندی سرطان سینه

درجه بندی سرطان سینه

تشخیص بیماری سرطان سینه به کمک انجام برخی آزمایش ها، تصویربرداری های تشخیصی و بیوپسی پستان انجام می گیرد. پس از تعیین و تایید ابتلا به بیماری سرطان سینه، لازم است به کمک درجه بندی سرطان سینه، یک مرحله نیز برای میزان پیشرفت بیماری تعیین شود.

در واقع، پزشک با توجه به وضعیت بیمار و بررسی نتایج آسیب شناسی، مشخص می کند که بیماری تا چه اندازه پیشرفت داشته است. همین موضوع کمک می کند تا بتوان یک مرحله برای بیماری تعیین نمود. توجه به نتایج حاصل از تصویربرداری، سونوگرافی، اشعه ایکس و در بسیاری از مواقع بیوپسی از بافت سینه، تعیین کننده درجه بندی سرطان سینه خواهد بود.

برای تشخیص درجه بندی سرطان سینه لازم است مرحله سرطان سینه در یک سیستم رتبه بندی صفر تا چهار قرار گیرد. برای مثال، منظور از سرطان سینه مرحله صفر، سرطان های غیر تهاجمی هستند که در محل خود باقی مانده و هنوز پیشرفتی نداشته اند. درمان این نوع بیماران به سادگی و در کمترین زمان ممکن انجام می گیرد. این در حالی است که سرطان سینه مرحله چهار نشان دهنده تهاجم شدید بیماری سرطان به بافت های دوردست بدن خواهد بود. به همین دلیل نیز معمولا بیماران با سرطان سینه مرحله چهار درمان موثری را تجربه نخواهند کرد. به این ترتیب، تشخیص مرحله سرطان سینه بسیار اهمیت دارد و می تواند در نتیجه درمان فرد تاثیر بسزایی داشته باشد.

در واقع، تشخیص میزان پیشرفت بیماری به پزشک کمک می کند تا روش مناسب برای جراحی و درمان بیماری را انتخاب نماید. مسلما هر چه روش درمان سرطان سینه به طور دقیق تری انتخاب شود، آسیب کمتری به بافت های سالم وارد شده و بیمار زودتر به بهبودی کامل خواهد رسید. به گفته دکتر وحید حریری جراح پستان، تشخیص صحیح مرحله سرطان سینه نقش مهمی در درمان این بیماری و مدت زمان نقاهت آن خواهد داشت.

نحوه درجه بندی ابتلا به سرطان سینه چگونه است؟

ابتلای افراد به بیماری سرطان سینه طی مراحل مشخصی انجام می گیرد. فرآیند درجه بندی سرطان سینه مشخص می کند که آیا سرطان سینه از ناحیه پستان و قسمت های دیگر بدن نظیر غدد لنفاوی و یا اندام های اصلی گسترده شده است یا خیر.

نحوه درجه بندی سرطان سینه

معمولا یک سیستم متداول برای درجه بندی سرطان سینه به کار می رود که به آن سیستم TNM گفته می شود. سیستم TNM، سرطان سینه را بر اساس مراحل زیر طبقه بندی می کند:

مرحله T

در این مرحله اندازه تومور و میزان گسترش آن در ناحیه سینه و نواحی مجاور آن مشخص می شود.

مرحله N

در مرحله N مشخص می شود که آیا سرطان به غدد لنفاوی انتشار پیدا کرده است یا خیر. سطح تهاجم سرطان به این نواحی در این مرحله مشخص می شود.

مرحله M

هنگامی که سرطان سینه (یا هر سرطان دیگری) علاوه بر ناحیه میزبان به بافت های دیگر بدن نیز حمله کرده باشد، اصطلاحا متاستاز نامیده می شود. در مرحله M میزان متاستاز و یا گسترش بیماری به اندام های مجاور مشخص خواهد شد.

پس از تعیین مرحله بندی TNM سرطان سینه، لازم است بیماری شخص در یکی از گروه های اصلی رتبه بندی شود. درجه بندی سرطان سینه از مرحله صفر تا چهار تعریف می شود. هر چه مرحله بیماری کمتر باشد سرطان در مراحل ابتدایی خود بوده و درمان آن ساده تر و موثرتر انجام می گیرد.

تعیین درجه بندی سرطان سینه چگونه است؟

در گام های ابتدایی تشخیص بیماری سرطان سینه لازم است بیمار بر اساس تجویز پزشک، روش های تشخیص بیماری از جمله آزمایش خون، تصویربرداری سی تی اسکن، تصویربرداری ام آر آی (MRI)، سونوگرافی و ماموگرافی را انجام دهد. در بسیاری از موارد ممکن است لازم باشد بیمار آزمایش بیوپسی پستان را نیز انجام دهد.

تعیین درجه بندی سرطان سینه

پس از تشخیص و تایید پزشک معالج در مورد ابتلا به بیماری سرطان سینه، لازم است سطح پیشرفت بیماری در فرد مشخص شود. پیشرفت بیماری بر اساس یک سیستم درجه بندی سرطان سینه انجام می گیرد. بر اساس نظر پزشکان متخصص از جمله دکتر وحید حریری متخصص پستان، هر چه درجه سرطان سینه کمتر باشد، احتمال درمان قطعی آن نیز افزایش می یابد. بنابراین، تشخیص زود هنگام سرطان سینه به درمان سریع تر و ایجاد یک چشم انداز بهتر نسبت به مراحل بعدی آن کمک شایانی خواهد کرد.

درجه بندی سرطان سینه ؛ مرحله صفر

در مواردی که سرطان پستان در گام های اولیه تشخیص داده شود، سرطان سینه از نوع غیر تهاجمی بوده و آن را مرحله صفر می نامند. در این مرحله معمولا سلول های پیش سرطانی شروع به رشد کرده اند؛ اما تومور هنوز به صورت موضعی بوده و نتوانسته فراتر از مجاری شیری گسترش یابد.

درجه بندی سرطان سینه؛ مرحله ۱

در مرحله یک سرطان سینه، ممکن است تومور اولین گام های تهاجم خود را بردارد. در اصل، تومور بدخیم پس از رسیدن به اندازه ای با قطر حدود ۲ سانتی متر، شرایط گسترش به نواحی اطراف را خواهد داشت. معمولا در سرطان سینه مرحله یک، تومور در یکی از دو حالت زیر قرار می گیرد:

مرحله A1

در مرحله A1، تومور با قطر حدود ۲ سانتی متر و یا کوچک تر خواهد بود. بنابراین، هنوز شرایط گسترش آن به خارج از سینه فراهم نشده است.

مرحله B1

در مرحله B1 سلول های سرطان سینه ممکن است از طریق ایجاد خوشه های کوچک، به غدد لنفاوی نیز دسترسی پیدا کرده باشند. طی این مرحله معمولا یا تومور مجزایی در پستان دیده نمی شود و یا اندازه آن به کمتر از ۲ سانتی متر می رسد.

درجه بندی سرطان سینه؛ مرحله ۲

در مرحله دو، سرطان سینه به نوعی آماده حمله به بافت های مجاور خواهد بود. سرطان سینه مرحله دو در یکی از مراحل زیر دسته بندی می شود:

  • اندازه تومور کمتر از دو سانتی متر است، اما توانسته به غدد لنفاوی زیر بازو دسترسی پیدا کند.
  • اندازه تومور به ۲ تا ۵ سانتی متر رسیده و ممکن است به غدد لنفاوی زیر بازو نیز برسد. هر چند در برخی موارد تومور هنوز نتوانسته به غدد لنفاوی دسترسی یابد.
  • اندازه تومور به بیش از ۵ سانتی متر می رسد. اما هیچ یک از گره های لنفاوی هدف تومور قرار نگرفته اند.
  • هیچ تومور مجزایی در بافت سینه وجود ندارد. اما سرطان سینه در یک تا سه غده لنفاوی زیر بازو و یا نزدیک استخوان سینه با اندازه بزرگتر از ۲ میلیمتر یافت می شود.

سرطان سینه مرحله دوم نیز مانند آنچه برای مرحله یک بیان کردیم می تواند به دو قسمت A2 و B2 تقسیم بندی شود. این مراحل عبارتند از:

مرحله دوم تعیین درجه بندی سرطان سینه

در مرحله A2 ممکن است تومور در سینه دیده نشود و یا اندازه آن به کمتر از دو سانتی متر برسد. اما حالت هایی نیز وجود دارند که سرطان تا غدد لنفاوی پیشرفت کرده باشد. البته در برخی بیماران، اندازه تومور به بیش از ۲ سانتی متر و زیر ۵ سانتی متر رسیده است؛ با این حال هنوز نتوانسته به غدد لنفاوی گسترش پیدا کند.

در سرطان سینه مرحله B2 اندازه تومور می تواند به بیش از دو سانتی متر و کمتر از ۵ سانتی متر برسد. در این شرایط گاهی سلول های سرطان سینه در غدد لنفاوی یافت می شوند. این در حالی است که حتی در مرحله B2 سرطان سینه نیز ممکن است اندازه تومور به بیش از ۵ سانتی متر برسد، بدون آن که تاثیری بر غدد لنفاوی گذاشته باشد.

درجه بندی سرطان سینه؛ مرحله 3

مرحله سه سرطان سینه تقریبا یکی از پیشرفته ترین مراحل بیماری به حساب می آید. طی این مرحله، سرطان بخش عمده ای از بافت های سینه را درگیر کرده و توانسته به نواحی اطراف آن نیز منتقل شود. با این حال هنوز تومور به نقاط خیلی دور بدن دسترسی پیدا نکرده است و می توان به درمان آن امیدوار بود.

اندازه تومور در سرطان سینه مرحله A3 ممکن است در دو حالت قرار گیرد. در واقع، اندازه تومور در این شرایط گاهی به بیش از ۵ سانتی متر هم می رسد و یک تا سه غده لنفاوی زیر بازو را نیز درگیر می کند. این در حالی است که اندازه تومور می تواند کمتر یا بیشتر بوده و در چندین غده لنفاوی پخش شده باشد.

مرحله 3 درجه بندی سرطان سینه

در سرطان سینه مرحله ۳، تومور در هر اندازه ای وجود دارد و توانسته است به بافت های نزدیک سینه از جمله پوست و ماهیچه های روی قفسه سینه حمله کند. در چنین شرایطی، ممکن است غدد لنفاوی داخل سینه و زیر بازو با بیماری روبرو شده باشند.

افرادی که به سرطان سینه مرحله 3 مبتلا هستند در یکی از دسته های زیر قرار می گیرند:

  • تومور توانسته است به ۱۰ یا تعداد بیشتری از غدد لنفاوی زیر بازو حمله کند.
  • ممکن است بخشی از غدد لنفاوی بالا یا زیر استخوان ترقوه و نزدیک گردن (در سمت سینه بیمار) دچار آسیب شده باشند.
  • غدد لنفاوی داخل سینه و زیر بازو تحت تاثیر تومور و بیماری سرطان قرار گرفته اند.

درجه بندی سرطان سینه؛ مرحله 4

در افرادی که به بیماری سرطان سینه مرحله ۴ مبتلا شده اند، سرطان عملا به نقاط دوردست بدن مانند ریه ها، کبد و استخوان ها و یا حتی مغز گسترش پیدا کرده است. در چنین شرایطی، گزینه های درمانی معمولا محدود بوده و ممکن است حتی درمان پاسخ موثر و رضایت بخشی ارائه ندهد. به همین دلیل نیز سرطان سینه مرحله ۴ تقریبا به عنوان مرحله غیر قابل درمان بیماری به حساب می آید.

مرحله 4 درجه بندی سرطان سینه

در واقع، طی این مرحله، اندام های اصلی بدن با بیماری درگیر می شوند. با این حال، هنوز می توان از روش های درمانی مناسبی استفاده نمود و حتی در برخی موارد نیز درمان می تواند رضایت بخش و مثمر ثمر واقع شود.

فلوشیپ جراحی پلاستیک دانشگاه علوم پزشکی تهران

مقالات مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.