| نوع نکروز | علل اصلی | روش درمان | درصد وقوع تقریبی |
|---|---|---|---|
| نکروز پوستی | آسیب یا انسداد رگهای خونی، نازک شدن پوست، کشش بافت، لخته خون، سیگار | مراقبت زخم، آنتیبیوتیک، برداشت بافت مرده، پیوند پوست، اکسیژن درمانی | ۵ تا ۳۰٪ (در برخی موارد تا ۴۳٪) |
| نکروز چربی | کاهش جریان خون به چربی، فلپ با خونرسانی ضعیف، حجم زیاد چربی، سیگار | پیگیری بالینی، جراحی برداشتن توده، لیپوساکشن، تزریق چربی مجدد | ۴ تا ۲۵٪ (در برخی موارد تا ۳۳٪) |
انواع نکروز بعد از ماموپلاستی
مرگ بافتی یا نکروز بعد از ماموپلاستی یکی از عوارض جراحی ماموپلاستی می باشد که، به دو صورت رخ می دهد؛ نکروز چربی و نکروز پوستی. نکروز پوستی، معمولا زمانی رخ میدهد که جراحی زیبایی پستان، به طور همزمان با ماستکتومی انجام گیرد؛ یعنی سینه بلافاصله پس از عمل ماستکتومی، با ایمپلنت یا فلپ بازسازی شود!
نکروز پوستی بعد از ماموپلاستی
در اثر آسیب به بافتها و رگهای خونی در حین جراحی ماموپلاستی، ممکن است جریان خون به پوست سینه مختل شود. این وضعیت باعث میشود اکسیژن و مواد مغذی کافی به سلولهای پوستی نرسد و در نتیجه، بخشهایی از پوست خشک، پوستهپوسته یا پژمرده شوند. چنین حالتی نشاندهنده بروز نکروز پوستی است که به معنای مرگ سلولهای سطح پوست میباشد و در صورت عدم درمان، میتواند منجر به عفونت یا اسکار پوستی شود.
نکروز چربی بعد از عمل ماموپلاستی
در برخی موارد برای بازسازی پستان از فلپ، یعنی بافتی از بدن خود فرد استفاده میشود. اما گاهی ممکن است بخشی از چربی موجود در این فلپ، به دلیل ضعف در گردش خون، اکسیژن کافی دریافت نکند. این اتفاق باعث ایجاد توده یا بافت سفت در ناحیه جراحی میشود که به آن نکروز چربی گفته میشود.
این عارضه میتواند در جراحیهای دیگر مانند ماموپلاستی کاهشی یا افزایشی نیز دیده شود. اندازه تودهها متفاوت است و معمولا پس از گذشت حدود ۶ تا ۸ ماه، با کاهش تورم و نرم شدن بافت، بهتر قابل لمس میشوند. برخی از این تودهها به مرور جذب میشوند، اما در مواردی ممکن است نیاز به درمان تخصصی داشته باشند.
علت انواع نکروز بعد از ماموپلاستی چیست؟
شیوع نکروز چربی پس از جراحیهای سینه متغیر است. مطالعات نشان میدهند که نرخ بروز این عارضه در بیماران تحت درمان با جراحی محافظهکارانه سینه و پرتودرمانی کمکی برای سرطان سینه بین ۴ تا ۲۵ درصد متغیر است. در یک مطالعه، ۱۱.۶٪ از بیماران دچار نکروز چربی شدند PMC.
بسته به اینکه نکروز بعد از ماموپلاستی، از نوع نکروز پوستی یا چربی باشد، علل متفاوتی خواهند داشت که در ادامه به آنها اشاره میکنیم. برای آشنایی با جزئیات بیشتر و بررسی ریسکهای احتمالی، پیشنهاد میشود مطلب آیا ماموپلاستی خطرناک است؟ را مطالعه کنید.
علل نکروز پوست بعد از ماموپلاستی
معمولا نکروز پوستی به یکی از دلایل زیر رخ میدهد:
- بهبود نیافتن کامل برش جراحی و بسته نشدن صحیح زخم.
- ایجاد لخته خون در ناحیه جراحی و انسداد رگهای ظریف پوستی.
- فشار یا کشش زیاد در ناحیه بخیه، فلپ پوستی یا محل اتصال بافتها.
- نازک شدن بیش از حد پوست در اثر برداشتن یا تخلیه زیاد بافت پستان.
- استفاده از ایمپلنت با اندازه بزرگ که فشار اضافی بر پوست نازک سینه وارد میکند.
- کاهش اکسیژنرسانی به سلولهای پوستی و تضعیف روند ترمیم با مصرف سیگار و الکل.
- کشیدگی بیش از حد بافتها یا زخم که باعث انسداد عروق و کاهش خونرسانی میگردد.
- آسیب مستقیم به رگهای خونی در حین برش یا برداشتن بافت سینه و اختلال در خونرسانی پوست.
- اختلال در عملکرد میکروواسکولار (رگهای خونی بسیار ظریف) که منجر به کاهش جریان خون میشود.
علل نکروز چربی بعد از ماموپلاستی
معمولا نکروز چربی به یکی از دلایل زیر رخ میدهد:
- استفاده از فلپ با خونرسانی ضعیف در بازسازی پستان
- کاهش جریان خون به سلولهای چربی در ناحیه جراحی
- آسیب یا انسداد عروق خونی تغذیهکننده چربی در حین عمل
- تکنیک نادرست جراحی یا وارد شدن فشار بیش از حد به بافت سینه
- حجم زیاد پیوند چربی که موجب فشار و کاهش اکسیژنرسانی میشود
- ایجاد هماتوم (تجمع خون) یا نکروز ناشی از تورم بیش از حد در محل جراحی
- تابش اشعه (رادیوتراپی) پس از جراحی که باعث آسیب به بافتهای چربی میشود
- مصرف سیگار یا وجود بیماریهای زمینهای مانند دیابت که جریان خون را کاهش میدهد
علائم نکروز بعد از ماموپلاستی چیست؟
در جراحی ماموپلاستی، چه برای کوچک کردن یا بزرگ کردن پستان و چه برای ماستوپکسی، یکی از عوارض احتمالی، نکروز بافتی است. نکروز بعد از ماموپلاستی زمانی رخ میدهد که خونرسانی به ناحیهای از بافت پستان مختل شده و باعث مرگ سلولی در آن ناحیه میشود. نکروز سینه میتواند به دو صورت پوستی یا چربی بروز کند که هرکدام علائم و نشانههای خاص خود را دارند.
علائم نکروز پوستی بعد از ماموپلاستی
نکروز پوستی به دلیل اختلال در خونرسانی به پوست پستان ایجاد میشود و میتواند در هر مرحلهای از جراحی رخ دهد. علائم آن عبارتند از:
- قرمزی و حساسیت در ناحیه جراحی
- ایجاد تاول
- تورم در ناحیه برش
- تغییر رنگ پوست به قهوهای تیره، آبی تیره یا سیاه
- ایجاد دلمه در محل جراحی
- باز ماندن زخم و عدم بهبود آن
- تب داشتن
به گفته متخصصان، “اگر نکروز به موقع درمان نشود، ممکن است نیاز به جراحی اصلاحی یا حتی برداشتن بافت نکروزه باشد” BreastCancer.org.
علائم نکروز چربی بعد از ماموپلاستی
نکروز چربی زمانی رخ میدهد که بافت چربی پستان در اثر آسیب یا اختلال در خونرسانی دچار مرگ سلولی میشود. علائم آن شامل:
- احساس درد یا حساسیت در ناحیه
- ایجاد توده یا برآمدگی در پستان
- تغییر رنگ پوست اطراف توده به قرمز یا کبود
- فرورفتگی یا تغییر شکل در پوست ناحیه
- ترشح مایع زرد رنگ از محل جراحی در موارد شدید
طبق گزارش Breast Cancer Now، “نکروز چربی معمولا در عرض چند ماه پس از جراحی نمایان میشود و در بیشتر موارد، بدون نیاز به درمان خاصی بهبود مییابد” Breast Cancer Now.
پیشگیری از نکروز بعد از ماموپلاستی
اصلیترین راه پیشگیری از نکروز بعد از ماموپلاستی، انتخاب یک جراح با تجربه و ماهر است. هر چه مهارت و تخصص جراح بالاتر باشد، احتمال آسیب به بافتها و تخریب سلولهای پوستی و چربی کمتر خواهد بود و در نتیجه ریسک نکروز سینه کاهش مییابد.
علاوه بر این، رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل مطابق دستور پزشک نقش مهمی در پیشگیری از نکروز دارد و میتواند سلامت پوست و بافت چربی پستان را تضمین کند. این مراقبتها شامل اقدامات پیشگیرانه و رفتارهای مناسب در دوران بهبودی هستند که احتمال بروز عوارض را به حداقل میرسانند.
برای کاهش ریسک نکروز بعد از ماموپلاستی:
- پرهیز از الکل: الکل روند ترمیم بافتها را کند میکند.
- تعویض بانداژ: پانسمان را مرتب تعویض کنید تا زخم سریعتر بهبود یابد.
- عدم مصرف سیگار: سیگار جریان خون را کم کرده و بهبود زخم را کند میکند.
- ایمپلنت مناسب: از ایمپلنت بزرگ استفاده نکنید تا فشار روی پوست کاهش یابد.
- مراقبت از زخم: بهداشت زخم جریان خون را بهبود میدهد و عفونت را کاهش میدهد.
روشهای درمان نکروز بعد از ماموپلاستی
درمان نکروز بعد از ماموپلاستی بستگی به شدت و نوع آن دارد. نکروز پوستی یا چربی خفیف ممکن است خود به خود بهبود یابد، اما حتما باید جراح در جریان قرار گیرد تا در صورت نیاز، برش یا تجویز آنتی بیوتیک انجام شود. در موارد گستردهتر، بافت مرده باید جراحی و برداشته شود و گاهی برای جایگزینی، از پوست سالم سایر قسمتهای بدن استفاده میشود.
بیمارانی که به عفونت مبتلا شدهاند، ممکن است نیاز به برداشتن ایمپلنت یا فلپ بافتی داشته باشند. اکسیژن درمانی هیپرباریک (HBOT) نیز میتواند با رساندن اکسیژن اضافی به بافت، روند بهبود را تسریع کند.
| نوع نکروز | شدت | روش درمان | توضیحات |
|---|---|---|---|
| نکروز خفیف پوستی یا چربی | کم | خود به خود یا تحت نظر جراح | ممکن است به برش یا آنتی بیوتیک نیاز باشد |
| نکروز پوستی گسترده | زیاد | جراحی برداشتن بافت مرده | گاهی نیاز به پیوند پوست از قسمتهای دیگر بدن |
| نکروز با عفونت | متوسط تا زیاد | برداشتن ایمپلنت یا فلپ | برای جلوگیری از گسترش عفونت ضروری است |
| نکروز پوستی یا چربی | هر شدت | اکسیژن درمانی هیپرباریک (HBOT) | افزایش اکسیژنرسانی به بافت آسیب دیده برای بهبود سریعتر |
درمان نکروز چربی بعد از جراحی ماموپلاستی
در صورت بروز فرورفتگی یا تغییر شکل قابل توجه در ناحیه نکروز، جراحان از روشهای زیر برای ترمیم استفاده میکنند:
- برداشت بافت نکروزه: با ایجاد برش در ناحیه آسیبدیده و استفاده از لیپوساکشن برای خارج کردن توده چربی.
- جابجایی بافت محلی: برای پر کردن فرورفتگی ایجاد شده.
- پیوند چربی (گرافت چربی): تزریق چربی به ناحیه خالی برای ترمیم و بهبود ظاهر سینه.
این روشها بهویژه در مواردی که فرورفتگی عمیق یا گسترده باشد، بهمنظور حفظ ظاهر طبیعی سینه و کاهش عوارض بعدی انجام میشوند. مطالعات نشان میدهند که استفاده از پیوند چربی در ترمیم نواحی نکروزه، نتایج رضایتبخشی بهدنبال داشته است. در یک مطالعه، استفاده از لیپوساکشن اولتراسونیک برای درمان نکروز چربی پس از بازسازی سینه با استفاده از فلپهای اتولوگ، با موفقیت همراه بوده و بیشتر نواحی نکروزه با یک یا دو درمان بهبود یافتهاند.
درمانهای جراحی برای نکروز چربی ممکن است با عوارضی مانند عفونت، خونریزی یا مشکلات زیبایی همراه باشند. بنابراین، انتخاب روش درمانی مناسب و انجام آن توسط جراحان متخصص اهمیت زیادی دارد.
درمان نکروز پوست بعد از ماموپلاستی
درمان نکروز پوست پس از جراحی، بسته به وسعت و شدت آسیب بافتی، نیازمند رویکردی دقیق و مرحلهای است. در موارد خفیف، پاکسازی زخم (دبریدمان) و استفاده از پانسمانهای تخصصی برای تحریک ترمیم پوست و جلوگیری از عفونت کافی است. اما در مواردی که ناحیه نکروز سینه گستردهتر باشد، جراحان ممکن است از موارد زیر استفاده کنند:
- برداشت بافت نکروزه برای حذف بافت مرده و جلوگیری از گسترش آسیب
- جابجایی بافت سالم (فلپ پوستی) از نواحی مجاور جهت پوشاندن بخش آسیبدیده جهت ترمیم سریعتر و یکنواختتر
- پیوند پوست (Skin Grafting) برای بازسازی نواحی وسیع نکروزه
این روشها به حفظ ظاهر طبیعی پوست، جلوگیری از اسکارهای عمیق و بهبود عملکرد ناحیه کمک میکنند. بر اساس گزارشهای بالینی، بیشتر بیماران پس از انجام این روشها، طی یک یا دو مرحله درمانی، بهبودی قابل توجهی تجربه میکنند. با این حال، امکان بروز عوارضی مانند عفونت، تاخیر در ترمیم یا تغییر رنگ پوست وجود دارد؛ بنابراین، انتخاب روش درمانی باید توسط جراح پلاستیک یا ترمیمی متخصص و با توجه به وضعیت عمومی پوست بیمار انجام شود.
سخن پایانی
نکروز بعد از ماموپلاستی، در اثر کاهش جریان خون به پوست یا سلولهای چربی پستان، ایجاد میشود. برای پیشگیری از بروز این عارضه، باید حتما به یک پزشک ماهر و مجرب مراجعه کنید، تا احتمال تخریب بافتی را به حداقل برسانید. همچنین، پرهیز از کشیدن سیگار، نوشیدن الکل و مراقبت از زخم محل جراحی، میتواند از بروز نکروز پیشگیری کند. نکروز خفیف نیازی به درمان ندارد؛ اما نکروزهای بزرگ و گسترده، باید از طریق جراحی درمان شوند. برای اطلاعات بیشتر میتوانید از دکتر وحید حریری، کمک بگیرید.
آدرس مطب: میدان آرژانتین، خیابان الوند، روبروی بیمارستان کسری، بن بست آریا، ساختمان پزشکان آریا، طبقه اول، پلاک 2
تماس مستقیم با دکتر: 09120048120
تماس با منشی: 09120303249
