غربالگری سرطان سینه : تشخیص زودهنگام سرطان سینه

غربالگری یکی از مؤثرترین راه‌ها، برای تشخیص علائم اولیه سرطان سینه در زنان است؛ درواقع تشخیص زودهنگام بهترین راه برای بهبود سریع و حفظ جان انسان‌ها است.  غربالگری سرطان پستان به این معناست که، سینه‌های زنان را از نظر سرطانی بودن، قبل از بروز علائم یا نشانه‌های بیماری بررسی کنیم. اگرچه غربالگری نمی تواند از سرطان سینه جلوگیری کند، اما می تواند به تشخیص زودهنگام این بیماری، در زمانی که هنوز درمان آسان است، کمک نماید.

اگر در مورد مزایا و معایب غربالگری پستان اطلاعات چندانی ندارید، به شما پیشنهاد می کنیم، مطلب زیر را بادقت مطالعه کنید؛ در ادامه، به سوالاتی همچون، غربالگری برای چه افرادی مناسب است، چه زمانی باید آن را انجام داد و روش های مختلف غربالگری سرطان پستان، توضیحات کاملی داده شده است.

غربالگری سرطان سینه چیست؟

غربالگری، به عنوان اقدامی پیشگیرانه، نقشی حیاتی در کشف زودهنگام بیماری‌های مختلف، از جمله سرطان سینه، قبل از بروز علائم قابل‌توجه ایفا می‌کند. هدف اصلی از انجام آزمایش‌های غربالگری سرطان سینه، یافتن این بیماری در مراحل اولیه است، زمانی که درمان به مراتب ساده‌تر و موثرتر خواهد بود. از جمله روش های غربالگری سرطان پستان می توان به ماموگرافی، معاینه فیزیکی پستان توسط پزشک و یا خودآزمایی سینه در منزل اشاره کرد؛برخی از زنان ممکن است به آزمایشات غربالگری دیگری مانند سونوگرافی یا MRI پستان نیز نیاز داشته باشند.

متخصصین در تلاشند تا با بررسی عواملی مانند سن، سابقه خانوادگی، سابقه‌ی تماس با مواد سرطان‌زا، بررسی سابقه پزشکی و… درک خود را از درصد احتمال ابتلا به انواع خاصی از سرطان، از جمله سرطان پستان، افزایش دهند. این اطلاعات نقش کلیدی در تعیین استراتژی‌های غربالگری برای افراد مختلف دارد؛ پزشکان با اتکا به این دانش می‌توانند به طور دقیق‌تری مشخص کنند که چه کسانی به غربالگری سرطان پستان نیاز دارند، چه نوع آزمایش‌هایی باید انجام شود و با چه فواصل زمانی باید این غربالگری‌ها تکرار شوند.

این نکته را به خاطر داشته باشید که اگر پزشک شما آزمایش غربالگری را پیشنهاد کند، لزوماً فکر نمی‌کند که شما سرطان دارید؛ اتفاقا آزمایش های غربالگری زمانی انجام می‌شود که علائم سرطان نداشته باشید. به زنانی که دارای سابقه خانوادگی قوی یا سابقه شخصی سرطان یا سایر عوامل باشند، ممکن است آزمایش ژنتیک نیز پیشنهاد شود.

اگر نتیجه آزمایش غربالگری غیرطبیعی باشد، احتمالا  آزمایش‌ های بیشتری انجام می‌شود، تا مشخص شود آیا سرطان دارید یا خیر! این‌ بررسی‌ها، به جای آزمایش‌ های غربالگری، تست‌های تشخیصی نامیده می‌شوند.

زمان انجام غربالگری سرطان سینه

یکی از مهم‌ترین سوالاتی که مراجعه کنندگان از ما می‌پرسند، این است که چه زمانی باید غربالگری سرطان سینه را شروع کنیم؟

درپاسخ به این سوال باید بگوییم، زمانی که فرد علائمی ندارد، از آزمایشات غربالگری برای بررسی سلامت او استفاده می‌شود؛ متخصصین این آزمایش‌ های غربالگری را مطالعه می‌کنند، تا روش هایی را که کمترین ضرر و بیشترین فایده را دارند، بیابند.

در این بین آزمایش‌ های غربالگری سرطان پستان، موجب تشخیص زودهنگام (پیدا کردن سرطان قبل از ایجاد علائم) بیماری می‌شود و به فرد کمک می کند، تا مدت طولانی‌ تری زندگی کند و احتمال مرگ در سرطان سینه را کاهش می‌دهد. در برخی از انواع سرطان‌ها، در صورتی که بیماری در مراحل اولیه شناسایی و درمان شود، شانس بهبودی، بسیار بالا است.

اینکه آیا یک زن باید از نظر سرطان سینه غربالگری شود یا خیر! به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ به عنوان مثال زنانی که دارای عوامل خطر ابتلا به سرطان پستان هستند، مانند جهش در ژن های BRCA1 یا BRCA2 یا برخی سندرم های ژنتیکی خاص، ممکن است نیاز به غربالگری زودهنگام و در سنین پایین تری داشته باشند. علاوه بر این، زنانی که در سنین پایین تحت پرتودرمانی قفسه سینه قرار گرفته اند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان باشند؛ به همین دلیل، به آنها توصیه می‌شود که غربالگری سرطان سینه، را در سنین پایین‌تر آغاز کنند.

از آنجایی که زنان بین  50 تا 74 سال در معرض متوسط ​​​​خطر ابتلا به سرطان سینه قرار دارند، توصیه می شود هر دو سال یک بار ماموگرافی انجام دهند؛ زنان 40 تا 49 ساله هم می‌توانند با صلاحدید پزشک این غربالگری را انجام دهند. برای شروع ماموگرافی قبل از 50 سالگی، باید مزایا و خطرات آزمایش های غربالگری مختلف را بدانند

دسترسی آسان به اطلاعات کافی در مورد فواید و مضرات غربالگری سینه، اهمیت بسیاری دارد؛ شما می توانید با پزشک خود صحبت کنید یا می توانید از طریق تماس با شماره 09120048128، با دکتر وحید حریری مشاوره رایگان داشته باشید.

هدف انجام غربالگری سرطان سینه

تشخیص زودهنگام سرطان پستان، کلید افزایش شانس بقا و بهبود کیفیت زندگی زنان مبتلا به این بیماری است؛ به همین دلیل، غربالگری منظم پستان برای همه زنان، به ویژه زنان بالای 40 سال، از اهمیت حیاتی برخوردار است. بر اساس آمار موسسه ملی سرطان آمریکا، تشخیص زودهنگام سرطان سینه، می‌تواند نرخ بقای 5 ساله را تا 99 درصد افزایش دهد؛ این نرخ در مقایسه با 26 درصد برای مواردی که در مرحله 4 تشخیص داده می‌شوند، بسیار قابل توجه است.
علاوه بر این، تشخیص زودهنگام به معنای درمان‌های کمتر تهاجمی و عوارض جانبی کمتر است؛ به عنوان مثال، در موارد اولیه سرطان پستان، ممکن است فقط به جراحی لامپکتومی به جای ماستکتومی کامل نیاز باشد.

پزشکان، غربالگری سرطان سینه را در افرادی که دارای سابقه خانوادگی این بیماری هستند، با حساسیت بیشتری انجام می‌دهند. هرچند اکثر زنانی که به سرطان سینه مبتلا می شوند سابقه خانوادگی ابتلا به این بیماری را ندارند و تنها 5 تا 10 درصد موارد سرطان سینه، به دلیل جهش های ژنتیکی ارثی شناخته شده است! اما همیشه این نگرانی که آیا سرطان سینه ارثی است و تا چه اندازه باید به این موضوع توجه کرد، وجود دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، می‌توانید برروی متن لینک شده کلیک کنید.

روش های مختلف غربالگری سرطان پستان

غربالگر سرطان سینه با تجویز پزشک به چند روش انجام مختلف می شود، که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت:

معاینه بالینی سینه

معاینه بالینی پستان باید توسط پزشک یا سایر متخصصان انجام شود؛ او با دقت سینه ها و زیر بازوها را برای توده یا هر چیز دیگری که غیرعادی به نظر برسد، بررسی می‌کند. هیچ آمار رسمی وجود ندارد که ثابت کند انجام معاینات بالینی پستان در کاهش احتمال مرگ ناشی از سرطان سینه تاثیر بسزایی دارد؛ اما به هرحال این کار می‌تواند در تشخیص زودهنگام موثر باشد.

معاینه سینه در خانه نیز می‌تواند توسط خود فرد انجام شود؛ در این معاینه فرد سینه‌ های خود را از نظر وجود توده یا تغییرات غیرعادی دیگر بررسی می‌کند.  اگر هر گونه توده ای احساس کردید یا متوجه تغییراتی در سینه خود شدید، بلافاصله با پزشک خود صحبت کنید. آشنایی با ظاهر و احساس سینه ها می تواند به شما کمک کند تا علائمی مانند توده ها، درد یا تغییر در اندازه سینه‌ها را که ممکن است نگران کننده باشد، تشخیص دهید.

ماموگرافی سینه

ماموگرافی سینه رایج ترین آزمایش غربالگری سرطان سینه است؛ که یک عکس رادیوگرافی از پستان، در اختیار پزشک قرار می‌دهد. برای بسیاری از زنان، ماموگرافی بهترین راه برای تشخیص زودهنگام سرطان سینه و درمان آسان تر آن، قبل از بزرگ شدن سلول های سرطانی و بروز علائم ناخوشایند است. انجام منظم ماموگرافی، می تواند خطر مرگ ناشی از سرطان سینه را بشدت کاهش دهد؛ از این رو بهترین روش برای بررسی سرطان پستان، برای اکثر زنانی است که در سن غربالگری قرار دارند.

ماموگرافی ممکن است تومورهایی را پیدا کند که برای احساس کردن خیلی کوچک هستند؛ همچنین ممکن است بیماری کارسینوم مجرای در محل را (DCIS) تشخیص دهد. در DCIS، سلول‌ های غیرطبیعی، مجرای سینه را می‌پوشانند و در برخی زنان ممکن است به سرطان مهاجم تبدیل شوند.

انواع مختلف ماموگرافی در غربالگری پستان:

• ماموگرافی که یک فیلم تصویری با اشعه ایکس از پستان می‌گیرد.
• ماموگرافی دیجیتال (DM) که یک تصویر کامپیوتری از پستان ایجاد می‌کند.
• توموسنتز دیجیتال سینه (DBT) که از اشعه ایکس برای گرفتن تعدادی عکس از سینه، در زوایای مختلف استفاده می کند. در این روش از رایانه برای تهیه تصاویر سه بعدی از پستان با استفاده از اشعه ایکس استفاده می‌شود.
• ماموگرافی دو بعدی (S2D) که از اشعه ایکس برای عکسبرداری از داخل سینه، معمولاً از دو زاویه مختلف، استفاده می‌کند. در این روش از یک فیلم کامپیوتری یا اشعه ایکس برای تهیه تصاویر دو بعدی از پستان استفاده می‌شود.

طبق مطالعاتی که اخیراً انجام شده، ماموگرافی دوبعدی (S2D) همراه با DBT، می‌تواند نرخ تشخیص تومور را بهبود ببخشید و تماس‌ های ماموگرافی، دوز پرتو، و هزینه‌ های کلی را کاهش دهد؛ البته همچنان، مطالعات بیشتری برای مقایسه انواع مختلف غربالگری سرطان سینه، در حال انجام است.

ماموگرافی، که به عنوان ابزار اصلی غربالگری سرطان سینه، شناخته می شود، در تشخیص تومورها در بافت سینه متراکم با چالش‌هایی روبرو است؛ دلیل این امر آن است که هم تومورها و هم بافت متراکم پستان، در تصاویر ماموگرافی به رنگ سفید ظاهر می‌شوند و تمایز بین آنها را دشوار می‌کند. این موضوع به‌ویژه برای زنان جوان‌تر که به طور طبیعی تراکم سینه بیشتری دارند، حائز اهمیت است؛ از این رو، زنان با تراکم سینه بالا ممکن است به غربالگری‌های اضافی نیز نیاز داشته باشند، که طبق نظر پزشک انجام می‌شود.

در ماموگرافی، سینه بین دو صفحه فشرده می‌شود و از  اشعه ایکس برای عکس برداری از بافت پستان استفاده می‌شود؛ عوامل زیادی بر قدرت تشخیص سرطان سینه در ماموگرافی تاثیر می گذارد که، مهمترین آنها به شرح زیر است:

• سن و وزن بیمار
• اندازه و نوع تومور
• جایی که تومور در پستان تشکیل شده است.
• بافت سینه چقدر به هورمون ها حساس است.
• بافت سینه چقدر متراکم است.
• زمان انجام ماموگرافی در سیکل قاعدگی زن
• کیفیت تصویر ماموگرافی
• مهارت رادیولوژیست در خواندن ماموگرافی

زنان 50 تا 69 ساله که ماموگرافی غربالگری پستان انجام می‌دهند، نسبت به زنانی که ماموگرافی غربالگری انجام نمی‌دهند، شانس کمتری برای مرگ ناشی از سرطان سینه دارند.

سونوگرافی سینه

سونوگرافی سینه به‌منظور چکاب سالیانه و یا تکمیل برسی اولیه پزشک برای تشخیص سرطان سینه در موارد مشکوک، تجویز می گردد؛ اگر مورد غیرطبیعی و توده، در ماموگرافی دیده شود و یا لمس گردد؛ سونوگرافی بهترین روش برای تشخیص این موضوع است که آیا توده تشخیص داده شده سفت  یا حاوی مایع (مثل کیست خوش خیم) است.

سونوگرافی سینه معمولاً برای خانم‌هایی که زیر 30 سال می‌باشند انجام می شود و پزشک سونوگرافی را به ماموگرافی ترجیح می‌دهد. چون در خانم های زیر 30 سال به دلیل متراکم بودن بافت پستانی و غدد شیری، ماموگرافی چندان ارزش تشخیصی ندارد. اکثر توده‌ها در خانم‌های جوان کیست‌های خوش خیم و یا تجمعی از بافت غده‌ای نرمال هستند.

دلایل انجام سونوگرافی  برای تشخیص سرطان سینه:

• استفاده در افراد جوان‌تر که به دلیل تراکم بافت سینه نمی‌توانند از ماموگرافی استفاده کنند.
• این روش می‌تواند اندازه دقیق‌تر توده را با خطای بسیار کم مشخص نماید.
• با استفاده از این روش می‌توان به نوع توده پی برد.
• این نوع از سونوگرافی احتمال خطای کمی دارد و بسیار کم‌خطر است.
• یک روش غیرتهاجمی، برای غربالگری و تسخیص است.

ام آر آی  (MRI)

ام آر آی روشی است که در آن، از آهنربا، امواج رادیویی و رایانه برای تهیه مجموعه‌ ای از تصاویر دقیق از نواحی داخل بدن استفاده می‌شود؛ این روش تصویربرداری تشدید مغناطیسی هسته ای (NMRI) نیز نامیده می‌شود. MRI از هیچ اشعه ایکس استفاده نمی کند و بیمار در معرض اشعه قرار نمی‌گیرد؛ از این رو می‌توانید آن را با خیال آسوده انجام دهید.

در اغلب مواقع، برای غربالگری زنانی که در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه هستند، از MRI پستان همراه با ماموگرافی استفاده می شود؛ از آنجایی که ام آر آی سینه ممکن است حتی زمانی که سرطان وجود ندارد، غیر طبیعی به نظر برسد، برای زنان در معرض خطر متوسط استفاده نمی شود.

در این روش ممکن است، یک رنگ کنتراست به داخل ورید (نشان داده نشده) تزریق شود تا بافت های سینه در تصاویر MRI راحت تر دیده شوند. MRI ممکن است همراه با سایر تست های تصویربرداری پستان، برای تشخیص سرطان سینه یا سایر تغییرات غیر طبیعی در پستان استفاده شود؛ همچنین ممکن است برای غربالگری سرطان سینه، در برخی از افرادی که در معرض خطر بالای این بیماری هستند، مورد استفاده قرار بگیرد.

توجه: MRI تصویری از داخل هر دو سینه را نشان می‌دهد؛ همچنین بیشتر از ماموگرافی برای یافتن توده پستانی غیر سرطانی، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ترموگرافی

ترموگرافی روشی است که در آن از یک دوربین خاص برای تشخیص تغییرات دمایی در سطح پوست پستان استفاده می‌شود؛ این دوربین می‌تواند تفاوت‌های دمایی را، که ممکن است نشان‌دهنده وجود تومور باشد، ثبت کند. با این حال، هیچ کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی شده‌ای برای اثبات اثربخشی ترموگرافی در تشخیص سرطان سینه انجام نشده است؛ همچنین نگرانی‌هایی در مورد خطرات و مضرات احتمالی این روش وجود دارد.

نمونه برداری از بافت

نمونه‌برداری از بافت پستان که به آن بیوپسی سینه نیز می‌گویند، شامل برداشتن نمونه کوچکی از بافت پستان برای بررسی زیر میکروسکوپ، به منظور بررسی وجود سلول‌های سرطانی است. این نکته را در نظر داشته باشید که، نمونه‌برداری از بافت پستان به عنوان یک روش غربالگری برای سرطان سینه توصیه نمی‌شود و نمی‌تواند خطر مرگ ناشی از این بیماری را به طور مستقیم کاهش دهد.

علاوه بر روش‌های گفته شده؛ می توان برای تشخيص سرطان سينه با ازمايش خون، نیز اقدام کرد برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، بر روی متن لینک داده شده کلیک کنید.

مزایا و خطرات انجام غربالگری سرطان سینه

هر آزمایش غربالگری مزایا و خطراتی به‌همراه دارد، به همین دلیل مهم است که قبل از انجام هر آزمایش غربالگری، مانند ماموگرافی، با پزشک خود صحبت کنید. مزیت غربالگری، یافتن زودهنگام سرطان و درمان آسانتر آن است؛ اما یکی از شایع ترین مضرات آن، نتایج آزمایش مثبت کاذب است. یعنی زمانی که پزشک چیزی را می بیند که شبیه سرطان است، اما سرطان نیست! این می تواند منجر به آزمایش های بیشتری شود که معمولا گران، تهاجمی، وقت گیر بوده و ممکن است باعث اضطراب فرد شود.

از جمله مضرات ماموگرافی در غربالگری پستان، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نتایج آزمایش مثبت کاذب
• نتایج آزمایش منفی کاذب
• قرارگرفتن در معرض دوزهای کم اشعه
• احساس درد و ناراحتی در طول ماموگرافی

به طورکلی آزمایش‌های غربالگری سرطان سینه ممکن است گاهی نتیجه مثبت کاذب داشته باشند؛ یعنی سرطان را تشخیص می‌دهند در حالی که واقعاً وجود ندارد. این نتایج معمولاً به آزمایش‌های بیشتر مانند بیوپسی منجر می‌شود که خطراتی نیز دارند. نتایج آزمایش منفی کاذب نیر مضرات خاص خود دارد و ممکن است درمان را به تاخیر بیاندازد.

یکی دیگر از معایب غربالگری، تشخیص بیش از حد است که در آن، سرطان‌هایی شناسایی می‌شوند که برای سلامتی خطر جدی ندارند و ممکن است خودبه‌خود از بین بروند. این امر می‌تواند به درمان‌های غیرضروری مانند جراحی یا پرتودرمانی منجر شود که عوارض جانبی خاص خود را دارند.

علاوه بر این، برخی زنان حین ماموگرافی درد احساس می‌کنند که می‌تواند آزاردهنده باشد. هرچند دوز اشعه ایکس در ماموگرافی پایین است و کم‌خطر به شمار می‌آید، اما ماموگرافی‌های مکرر ممکن است به مرور زمان خطرات کمی را به همراه داشته باشد.

به‌طورکلی، در تصمیم‌گیری برای انجام تست‌های غربالگری، مهم است بدانید که برخی از این تست‌ها مفید نبوده و ممکن است عوارضی به همراه داشته باشند. بنابراین، بهتر است قبل از آزمایش با پزشک مشورت کنید تا از مزایا و معایب آن آگاه شوید و بدانید آیا واقعاً خطر مرگ ناشی از سرطان را کاهش می‌دهد یا خیر.

غربالگری سرطان سینه بعد از پروتز سینه

ماموگرافی هنوز بهترین راه برای تشخیص زودهنگام سرطان سینه است، حتی در افرادی است که پروتز سینه دارند! اما در این حالت، ممکن است مقدار کمی از بافت سینه توسط پروتز پنهان شود؛ این یعنی در صورت داشتن پروتز دیده شدن تمام بافت پستان در ماموگرافی راحت نیست و ابن افراد ممکن است به عکس‌برداری های بیشتری نیاز داشته باشند. بنابراین اگر پروتز سینه دارید، قبل از انجام ماموگرافی، کارکنان بخش غربالگری را از این موضوع مطلع کنید.

دستورالعمل‌های غربالگری سرطان سینه در سال ۲۰۲۴:

انجمن‌های بهداشتی مختلف، توصیه‌های متفاوتی را برای غربالگری سرطان سینه ارائه می‌کنند. در ادامه، به خلاصه‌ای از دستورالعمل‌های دو مرجع معتبر می‌پردازیم:

انجمن سرطان آمریکا (ACS):
• زنان 40 تا 45 ساله: معاینه ماموگرافی سالانه
• زنان 46 تا 54 ساله: معاینه ماموگرافی هر سال یا هر دو سال یکبار
• زنان 55 سال به بالا: معاینه ماموگرافی هر دو سال یکبار
موسسه ملی سرطان (NCI):
• زنان 40 تا 54 ساله: معاینه ماموگرافی هر سال
• زنان 55 تا 74 ساله: معاینه ماموگرافی هر دو سال یکبار

غربالگری: دروازه ای به سوی تشخیص زودهنگام بیماری ها

غربالگری می تواند شانس درمان را بهبود ببخشد و امید به زندگی را افزایش دهد؛ با انجام به موقع غربالگری سرطان سینه می توان هم در تشخیص زود هنگام و هم در درمان سرطان سینه، به موقع عمل کرد. انجام غربالگری پستان باید حتماً توسط پزشک متخصص تجویز شود تا  متناسب با شریاط شما یکی از روش های مناسب، انتخاب گردد.  سرطان سینه همانند یک کابوس در کمین همه زنان است؛ این شما هستید که با اقدام به موقع  غربالگری در زمان مناسب، می‌توانید این کابوس را از خود برانید.

تیم تخصصی دکتر وحید حریری جراح سینه در این سفر درمان سرطان سینه، در کنار شما هستند! کافیست با ما تماس بگیرد.

آدرس مطب: میدان آرژانتین خیابان الوند روبروی بیمارستان کسری بن بست آریا پلاک ۲ ساختمان پزشکان آریا طبقه اول

شماره تماس مطب: 02188732902